Đức tin được thể hiện trọn vẹn ở Việt Nam, đặc biệt trong cộng đồng Công giáo
cath.ch, Lucienne Bittar, 2026-04-05
Các chùa chiền, đền thờ, nhà thờ và nhà nguyện được phát triển mạnh ở Việt Nam. Các doanh nghiệp, gia đình đều có bàn thờ để thờ cúng tổ tiên, tài xế xe “Grab” đều có tượng tổ tiên, tượng Phật hoặc tượng sức mạnh để xin các ngài bảo vệ mình. Sự chung sống hài hòa này hiện mang lại lợi ích cho Giáo hội Công giáo.
Khoảng 8% dân số Việt Nam là tín hữu kitô, phần lớn là Công giáo (7,2 triệu người). Trong một phỏng vấn với hãng tin Asia News ngày 20 tháng 3 năm 2026, Tổng Giám mục Marek Zalewski, đại diện của Vatican tại Việt Nam khen ngợi sức sống nhiệt tình của Giáo hội trong nước. Ngài tuyên bố: “Chỉ riêng năm 2025, hơn 200 nhà thờ, tu viện, các công trình tôn giáo và các công trình tương tự đã được xây dựng.”
Sự tăng trưởng này nhờ tự do tôn giáo ngày càng được củng cố trong nước kể từ những năm 1990, nhưng chủ yếu là nhờ văn hóa thờ tổ tiên, lấy sự cởi mở và hài hòa làm trung tâm, thấm nhuần vào đời sống hàng ngày của người dân Việt Nam.
Nhiều gia đình và cửa hàng có bàn thờ cầu nguyện và thờ cúng tổ tiên. Miền Nam Việt Nam, tháng 3 năm 2026 | © Lucienne Bittar
Thờ cúng tổ tiên được người dân tôn trọng
Với truyền thống tâm linh có từ thời cổ đại, người dân Việt Nam luôn thờ cúng nhiều vị thần, đặc biệt các thần nông nghiệp, như mặt trời, mặt trăng, đất, núi, sông và rừng, cũng như các nữ thần. Mỗi dân tộc thiểu số ở Việt Nam đều phát hình thức thực hành tín ngưỡng riêng của họ.
Trong số các phong tục còn sót lại từ truyền thống này – vẫn được toàn dân, kể cả người Công giáo gìn giữ đến ngày nay, phổ biến nhất là thờ cúng tổ tiên, với các ngày giỗ của tổ tiên đã khuất. Mỗi doanh nghiệp, mỗi gia đình đều có bàn thờ để thờ cúng tổ tiên.
Kitô giáo là tôn giáo lớn thứ hai của đất nước
Về tôn giáo, đa số người dân theo đạo Phật. Phật giáo Đại thừa từ Trung Quốc vào Đồng bằng sông Hồng khoảng năm 200. Phật giáo Theravada từ Ấn Độ vào Đồng bằng sông Cửu Long từ năm 300 đến năm 600. Phật giáo Việt Nam kết hợp với truyền thống Đạo giáo và Nho giáo, hình thành nên khái niệm Ba tôn giáo cùng nguồn gốc, cùng mục đích.
Các nhà truyền giáo Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha đem kitô giáo vào Việt Nam từ thế kỷ 16. Nhà thờ Thiên chúa giáo đầu tiên ở Hà Nội xây năm 1627. Nhưng việc Thiên chúa giáo hóa đất nước đã gặp trở ngại nghiêm trọng trong thế kỷ 20. Năm 1975, quân đội Bắc Việt vào chiếm Sàigòn (bây giờ là Thành phố Hồ Chí Minh). Chỉ trong vài tuần, miền Nam sụp đổ, ấn định chiến thắng của cộng sản và kết thúc chiến tranh. Sau khi thành lập nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tất cả các linh mục và tu sĩ nước ngoài đều phải rời Việt Nam.
Tuy nhiên, kể từ những năm 1990, triển vọng tươi sáng lại với người Công giáo. Chính phủ đã dần dần phát triển một chính sách hòa giải hơn với họ so với trước đây, cho phép mở cửa trở lại các chủng viện và nhà tập tu.
Tượng Quan Âm, nữ thần từ bi. Thiền viện Văn Hạnh, Đà Lạt, Việt Nam | © Lucienne Bittar (4/10)
Quan hệ ngoại giao với Tòa Thánh
Trong những năm gần đây, quan hệ giữa Việt Nam và Vatican đã được cải thiện. Từ năm 2024, Tòa Thánh đã có “Đại diện Thường trú của Tòa Thánh” tại Việt Nam (không phải đại sứ hay sứ thần), đó là Tổng Giám mục Marek Zalewski. Như một dấu hiệu của sự xích lại gần nhau, Đức Lêô đã tiếp bà Võ Thị Ánh Xuân, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Vatican ngày 30 tháng 6 năm 2025.Tuy nhiên, chính phủ Việt Nam vẫn tiếp tục giám sát Giáo hội: các Thánh lễ vẫn phải được sự cho phép của chính phủ. Luật Tín ngưỡng và Tôn giáo năm 2016 (có hiệu lực năm 2018) quy định tất cả các tổ chức tôn giáo phải đăng ký và phải được Nhà nước công nhận để hoạt động hợp pháp. Khuôn khổ pháp lý này cho phép cấm các hoạt động bị cho là “trái với lợi ích quốc gia”. Lo ngại về lịch sử thuộc địa, chiến tranh Việt Nam và Chiến tranh Lạnh, chính quyền đặc biệt cảnh giác với các phong trào bị cho là tác nhân gây ảnh hưởng nước ngoài hoặc phản kháng xã hội. Vì thế các nhà thờ Tin lành độc lập và các nhóm thiểu số bị cấm và bị kiểm soát chặt chẽ hơn.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Artemis-2: Khi bay vòng quanh Mặt Trăng, một phi hành gia đã trích dẫn Phúc Âm
Các Hồng y đầu tiên của Đức Lêô là ai?
Đức Lêô sẽ không phát biểu bằng tiếng Pháp trong chuyến đi Algeria
