lavie.fr, Marie-Lucile Kubacki, 2026-03-28
Philatô gởi bản khắc để đặt trên thập giá. Tranh của Cristoforo de Predis (1476) Alinari / Ảnh Opale
Luật sư hình sự Matthieu Juglar chia sẻ phân tích của ông về vụ xét xử Chúa Giêsu trên báo La Vie: “Nếu tôi là luật sư của Ngài, tôi sẽ khuyên Ngài giữ im lặng để đánh giá các cáo buộc chống lại ngài và áp dụng chiến lược phù hợp.”
Để hiểu phiên tòa này, chúng ta cần hiểu bối cảnh lịch sử. Quan Philatô là thẩm phán, nhưng trước hết và trên hết ông là Tổng đốc, người bảo đảm an ninh công cộng. Vào thời của ông, quyền lực của cảnh sát và tư pháp vẫn không thể tách rời; sự phân biệt này chỉ được thiết lập vào cuối thế kỷ 17, dưới ảnh hưởng của tư tưởng pháp lý Anh-Mỹ. Đối diện với Chúa Giêsu, câu hỏi của ông rất thực tế: “Ngài có phải là Vua dân Do Thái không?” Ông tìm cách xác định một cá nhân nổi loạn, một kẻ phản nghịch có khả năng làm lung lay Đế chế.
Philatô nhanh chóng nhận ra vụ án không có bằng chứng, nhưng bản năng của quan Tổng đốc cảnh báo ông về nguy cơ tiềm ẩn. Ông bị giằng xé giữa hai mệnh lệnh: thi hành công lý hay duy trì trật tự. Điều gì sẽ xảy ra nếu, do quá khoan dung, một cuộc bạo loạn sẽ xảy ra ngày mai và đám đông giẫm đạp lên năm mươi công dân? Đối diện với đe dọa này, ông quyết định kiềm chế rủi ro.
Sự bào chữa yếu kém của người vô tội
Điều đáng chú ý trong thái độ của Chúa Kitô là sự bất lực của Ngài trong việc tự bào chữa. Giống như tất cả những người vô tội, Ngài tự bào chữa một cách yếu kém, vì không có gì phức tạp hơn việc chứng minh mình vô tội khi đã là điều hiển nhiên. Ngày nay, chúng ta sẽ hỏi: “Làm thế nào Ngài giải thích bằng chứng ADN này? Những mâu thuẫn trong lời khai của Ngài?” Đối diện với Chúa Giêsu, câu hỏi đặt ra là: “Làm sao Ngài giải thích được việc mình là Vua người Do Thái? Làm sao Ngài giải thích được sự căm ghét dữ dội hướng về Ngài?”
Bất kỳ luật sư nào cũng sẽ xem chiến lược của Ngài là thảm họa: “Ngài tuyên bố bản chất thần thánh của mình trước Tòa Công luận, rồi lại khăng khăng im lặng trước Philatô. Ngài không tìm cách giải thích, giữ thái độ có thể bị cho là khiêu khích. Trên thực tế, Ngài không có lời bào chữa nào. Nếu tôi là luật sư của Ngài – một viễn cảnh đáng sợ biết bao! – tôi sẽ khuyên Ngài giữ im lặng để đánh giá các cáo buộc chống lại mình và áp dụng chiến lược phù hợp. Nhưng sự im lặng là điều không thể đối với Ngôi Lời Nhập Thể: sứ mệnh của Ngài là làm chứng cho Chân lý.”
Sự yếu đuối của Philatô
Philatô cảm nhận bị bế tắc. Sau đó, ông cố gắng thực hiện một thủ đoạn khôn ngoan: ông đánh đòn Chúa Kitô, đưa Ngài ra trước đám đông, và đề nghị thả một tù nhân để làm lễ Vượt Qua. Đây là nỗ lực nhằm thực hiện một “hành động giống vua Salomon”. Trong Sách Các Vua, vua Solomon đối diện với hai bà mẹ cùng nhận mình là mẹ của một đứa trẻ. Ông đề nghị xẻ đôi đứa trẻ sơ sinh để đáp ứng yêu cầu của họ.
Thực tế, ông không hề có ý định làm điều đó, nhưng ông dùng mưu mẹo để xác định ai là người mẹ thực sự, tin chắc tình yêu thương sâu sắc sẽ lên tiếng để từ chối hành động ghê tởm này, và cuối cùng điều đó xảy ra. Philatô cũng có một động thái chiến lược tương tự, nhưng ông đã không thực hiện đến cùng. Đối diện với những người đòi tha tên trộm Baraba, ông có thể đã lên án sự điên rồ của họ, giữ Chúa Giêsu lại thêm một thời gian nữa, và câu giờ bằng cách lợi dụng ngày Sabát. Nhưng lúc đó, có thể ông đã thiếu can đảm.
Điều khiến tôi xúc động sâu sắc, ngoài chính phiên tòa, là sự hoán cải của người trộm tốt lành trên thập giá, nhắc tôi nhớ đến một vụ án tôi đã bào chữa. Bị triệu tập giữa đêm để thẩm vấn, tôi phải đối diện với một ông bị tình nghi giết người bằng một viên đạn vào đầu. Một vụ án khủng khiếp. Khi tôi đề nghị ông giữ im lặng để tìm chiến lược, ông trả lời: “Không, tôi đến đây để tự thú. Tôi chịu trách nhiệm, và tôi sẽ nói như vậy.” Tôi biết rất ít người có khả năng làm được điều đó. Đó là một vụ án vô cùng xúc động, và tôi đã rất xúc động khi bào chữa vụ án này.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Thích điều này:
Thích Đang tải...
