vaticannews.va/fr, Vatican News, 2026-03-24
Thượng Hội đồng Giám mục tại Hội trường Phaolô VI ở Vatican. (ANSA)
Sau khi Ban Thư ký Thượng Hội đồng công bố các báo cáo của các nhóm làm việc do Đức Phanxicô thành lập khi kết thúc Thượng Hội đồng về Tính đồng nghị, ngày thứ ba 24 tháng 3, các tài liệu công bố đề cập đến thách thức mục vụ của chế độ đa thê, lắng nghe tiếng kêu than của người nghèo và tình trạng khốn khổ của trái đất.
Tháng 3 năm 2024, theo ủy nhiệm của Đức Phanxicô, Ban Thư ký Tổng quát của Thượng Hội đồng Giám mục và các trưởng ban của các bộ liên quan đã giao cho mười nhóm nghiên cứu xem xét một số vấn đề phát sinh từ hai phiên họp của Thượng Hội đồng về Tính đồng nghị. Các báo cáo cuối cùng của các nhóm làm việc chuẩn bị, đã được công bố dần dần kể từ ngày 3 tháng 3. Ngày 24 tháng 3, Ban Thư ký sẽ công bố báo cáo cuối cùng của Nhóm Nghiên cứu số 2, có tiêu đề “Lắng nghe tiếng kêu than của người nghèo và tiếng kêu than của trái đất” và báo cáo của Hội nghị chuyên đề của các Hội đồng Giám mục Châu Phi và Madagascar (SECAM) về “Thách thức mục vụ của chế độ đa thê”.
Báo cáo cuối cùng của Nhóm Nghiên cứu số 2
Báo cáo này được cấu trúc thành nhiều phần. Mở đầu bằng bài suy niệm của Hồng y Michael Czerny, Bộ trưởng bộ Phát triển Nhân bản Toàn diện, nhằm mục đích trả lời năm câu hỏi cơ bản được giao cho Nhóm về việc Giáo hội có thể lắng nghe tốt hơn tiếng kêu than của người nghèo và tiếng kêu than của trái đất như thế nào. Tài liệu này xuất phát từ niềm tin thần học: lắng nghe người nghèo và trái đất không phải là một lựa chọn mục vụ, nhưng là hành động đức tin cấu thành nên sứ mệnh của Giáo hội, bắt nguồn từ tình yêu thương và từ tấm gương của người Samari nhân hậu.
Vì thế câu hỏi định hướng cho toàn bộ công việc của Nhóm trở thành: Làm thế nào Giáo hội có thể lắng nghe tốt hơn hai tiếng kêu phụ thuộc lẫn nhau này: đáp lại tiếng kêu của người nghèo có nghĩa là đáp lại tiếng kêu của trái đất, và ngược lại?
Sau khi phác thảo các phương pháp làm việc, các hạn chế gặp phải và các bài học kinh nghiệm, báo cáo liệt kê các công cụ hiện có trong Giáo hội – các giáo xứ, cộng đồng cơ sở, các phong trào, các tổ chức Caritas, các mạng lưới đại kết và quốc tế – nêu bật giá trị các cơ quan này, đồng thời kêu gọi chúng ta vượt qua cám dỗ của việc ủy thác bất hợp pháp cho các cấu trúc chuyên môn, nhắc mỗi người đã được rửa tội về trách nhiệm chung của họ. Trong số các đề xuất cụ thể là việc thành lập một Cơ quan quan sát Giáo hội về Người khuyết tật, được một nhóm nhỏ chủ yếu gồm người khuyết tật đề xuất, như một mô hình có thể được nhân rộng ở cấp địa phương và khu vực để lên tiếng cho tất cả các nhóm bị thiệt thòi.
Về mặt thần học, báo cáo nhấn mạnh đến sự cần thiết của một nền thần học xuất phát từ việc lắng nghe người nghèo và đất đai như các cơ sở thần học đích thực (loci theologici), kêu gọi các thần học gia từ những cộng đồng dễ bị tổn thương nhất tích cực tham gia vào việc soạn thảo các văn kiện giáo huấn.
Đặc biệt chú trọng đến việc đào tạo: các chương trình đào tạo cho giáo dân, tu sĩ và chủng sinh phải tích hợp những cuộc gặp trực tiếp với những vùng ngoại vi hiện sinh, kỹ năng lắng nghe như một kỷ luật tâm linh – chứ không chỉ là một kỹ thuật – cũng như phân tích xã hội. Tài liệu kết luận với tầm nhìn về một Giáo hội hiệp thông có khả năng trở thành công cụ lắng nghe, không chỉ có cấu trúc để lắng nghe, mà còn biến đổi mỗi thành viên của mình thành sự hiện diện truyền giáo bên cạnh những người dễ bị tổn thương nhất.
Báo cáo của Hội đồng Giám mục Châu Phi và Madagascar
Hội nghị chuyên đề của các Hội đồng Giám mục Châu Phi và Madagascar đã phát triển một suy tư toàn diện về thách thức mục vụ của chế độ đa thê, dựa trên bối cảnh văn hóa, nhân học và thần học của lục địa Châu Phi. Báo cáo bắt đầu bằng việc thừa nhận giá trị thiêng liêng của gia đình Châu Phi, được xây dựng trên giao ước giữa các nhóm người, với tổ tiên và với Chúa, trong đó con cái được cho là phước lành thiêng liêng và mong muốn có nhiều con cháu là một phần không thể thiếu của bản sắc cộng đồng. Chính trong khuôn khổ này mà sự tồn tại của chế độ đa thê được đặt trong bối cảnh lịch sử, một hiện tượng không chỉ có ở Châu Phi, nhưng lại đặc biệt ăn sâu ở đó và tạo thành một mệnh lệnh mục vụ.
Phân tích Kinh Thánh cho thấy tính hai mặt của nó: được dung thứ trong Cựu Ước, dần dần được thay thế bởi sự mặc khải của Tân Ước, trong đó Chúa Giêsu – đề cập đến kế hoạch ban đầu của Đấng Tạo Hóa – khẳng định rõ ràng sự thống nhất và bất khả phân ly của hôn nhân. Tài liệu này khẳng định vững chắc giáo lý của Giáo hội: hôn nhân Kitô giáo là một vợ một chồng theo bản chất thần học, chứ không phải do văn hóa áp đặt.
Họ không được phép rửa tội trước khi tự nguyện cam kết hôn nhân một vợ một chồng. Điều này không phải là loại trừ hay kỳ thị, nhưng là đồng hành trong kiên nhẫn và tôn trọng, được truyền cảm hứng bởi lòng thương xót của Chúa Kitô. Phẩm giá của phụ nữ được đặt ở trung tâm của phương pháp mục vụ này, với Đức Maria – Mẹ Chúa Giêsu – được nêu làm mẫu mực cho việc truyền giáo được thể hiện trong văn hóa. Phần kết luận mở đầu bằng “phương pháp mục vụ gần gũi” có khả năng mở rộng cánh cửa Giáo hội cho những người sống ở vùng ngoại vi về mặt tâm linh và hiện sinh, nhận ra trong mỗi người là con cái của Thiên Chúa được mời gọi đến tình yêu chung thủy và Giao ước.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Thích điều này:
Thích Đang tải...
