Giáo chủ Hồi giáo Iran Ahmadabadi xin Giáo hoàng can thiệp vào vụ việc của Tổng thống Trump
cath.ch. I.Media, 2026-03-12
Giáo chủ Hồi giáo Iran Ahmadabadi, nhân vật tôn giáo cao cấp của Iran xin Đức Lêô tạo áp lực lên Tổng thống Mỹ để ông kiềm chế cuộc chiến. Lời kêu gọi này cho thấy mối quan hệ ngoại giao mạnh mẽ giữa Rôma và thế giới Hồi giáo Shia.
Cơ quan Truyền thông Mỹ National Catholic Reporter (NCR) đăng một trích đoạn bức thư ngỏ của Giáo chủ Hồi giáo Seyed Mostafa Mohaghegh Damad Ahmadabadidc gởi đến Đức Lêô đầu tháng 3: “Chúng con kính cẩn xin Đức Thánh Cha, nhắc nhở lời dạy của Chúa Giêsu Kitô cho Tổng thống Donald Trump để hướng dẫn ông kiềm chế không thực hiện những hành động như vậy và không còn đổ máu nữa.”
Giáo sĩ Ahmadabadidc nổi bật trong hàng tu sĩ Hồi giáo Shia Iran đã viết những lời lẽ rất gay gắt về thương vong dân thường và các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự. Một tên lửa Mỹ đã bắn trúng một trường nữ sinh ở miền nam Iran ngày 28 tháng 2 năm 2026 làm cho gần 170 thường dân thiệt mạng, trong đó có nhiều trẻ em.
Giáo sĩ viết cho Đức Giáo hoàng: “Hòa bình, công lý và những đức tính cao quý của đạo đức con người là ý muốn của Chúa trong tất cả các tôn giáo thiêng liêng, Kinh thánh và lời kêu gọi hòa bình của các tôn giáo độc thần.”
Nhận thức của người Shia về tầm quan trọng của Giáo hoàng
Hành động của Ayatollah không phải là chưa từng có tiền lệ. Giáo chủ Damad đã từng xin Đức Phanxicô hành động để nới lỏng các lệnh trừng phạt với Iran.
Lời kêu gọi của Damad phản ánh sự tồn tại có phần bị bỏ qua của một cuộc đối thoại sâu sắc giữa Vatican và các nhà lãnh đạo tôn giáo Shia. Linh mục Christopher Clohessy, giáo sư nghiên cứu tiếng Ả Rập và Hồi giáo tại Giáo hoàng Học viện về Nghiên cứu tiếng Ả Rập và Hồi giáo ở Rôma (PISAI) nhận xét: “Quan hệ giữa Tehran và Vatican có lịch sử lâu dài, một quan hệ ngoại giao rất mạnh mẽ.” Các phái đoàn đã đi lại giữa Teheran và Rôma trong nhiều năm, đối thoại giữa người Công giáo và người Shia đã tồn tại từ đầu những năm 2000. Một trong những khoảnh khắc quan trọng nhất xảy ra năm 2021 khi Giáo hoàng Phanxicô gặp Đại giáo chủ Ali al-Sistani tại thành phố thánh Najaf, Iraq. Linh mục Christopher Clohessy khẳng định: “Đó là lần đầu tiên một Giáo hoàng gặp một marja, một trong những người có thẩm quyền cao nhất trong Hồi giáo Shia.” Kể từ chuyến thăm đó, giới Shia đã nhận thức được tầm quan trọng và ảnh hưởng của Giáo hoàng trên trường quốc tế. Đây là điều đã thúc đẩy một giáo chủ viết thư cho một nhà lãnh đạo tôn giáo của một tín ngưỡng rất khác biệt.
Một nhân vật ôn hòa
Nhà báo Iran Kourosh Zuabari nhận xét: “Sáng kiến này có thể được giải thích: Giáo chủ Damad là nhân vật ôn hòa, thực dụng và tương đối cải cách trong giới giáo sĩ Shia. Trong những năm qua, đôi khi giáo sĩ đã đặt câu hỏi về một số khía cạnh của hệ thống chính trị Iran từ chính cấu trúc giáo sĩ. Ông nổi tiếng là một trong những tiếng nói sâu sắc nhất trong giới giáo sĩ Iran, đôi khi phản đối sự cứng nhắc về tư tưởng của hệ thống bằng ngôn ngữ thần học của riêng mình. Ông đã nhiều lần lên tiếng phản đối các quy định về trang phục, lập luận rằng chúng không được nêu rõ trong Kinh Qur’an.”
Giáo hoàng có ảnh hưởng gì đến chính trị Mỹ?
Tuy nhiên, ông đã bị chỉ trích gay gắt vì lên tiếng về chiến tranh trong khi phần lớn im lặng về cuộc đàn áp nội bộ đẫm máu hồi đầu tháng 1. Liệu những lời kêu gọi như lời kêu gọi của Damad có thể có tác động ngoại giao thực sự nào hay không lại là một vấn đề khác. Trang NCR nhận định: “Vatican từ lâu đã thực hiện vai trò là tiếng nói đạo đức trong các vấn đề quốc tế, đặc biệt trong các cuộc xung đột liên quan đến căng thẳng tôn giáo. Nhưng ảnh hưởng thực tế của Vatican, đặc biệt trong cuộc khủng hoảng hiện nay ở Trung Đông, vẫn chưa chắc chắn.”
Linh mục Clohessy nhận xét: “Người ta thường nghĩ với Giáo hoàng người Mỹ, ngài sẽ có một số ảnh hưởng nào đó. Tuy nhiên, thực tế chính trị ở Washington có thể hạn chế tầm ảnh hưởng ngoại giao của ngài. Tôi nghĩ, diễn ngôn Kitô giáo ở Mỹ, ngay cả ở một số giáo dân Công giáo và giám mục không giống với diễn ngôn của Đức Lêô, người chủ trương hòa bình và không xâm lược.”
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
