Thổ Nhĩ Kỳ: Đức Lêô XIV đến thăm Nhà thờ Xanh và gặp các nhà lãnh đạo Giáo hội Kitô
cath.ch, I.Media, 2025-11-29
Ngày thứ bảy 29 tháng 11 năm 2025, ngày thứ ba trong chuyến tông du Thổ Nhĩ Kỳ, Đức Lêô đã dành 15 phút tại Nhà thờ Sultan Ahmet, còn được gọi là Nhà thờ Xanh của Istanbul. Sau đó, ngài đến Nhà thờ Chính thống giáo Syriac Mar Ephrem, nơi ngài gặp riêng các nhà lãnh đạo của nhiều Giáo hội và Cộng đồng Kitô giáo khác nhau.
Lúc 9 giờ sáng, Đức Lêô đến Nhà thờ Xanh, một công trình tráng lệ được xây dựng từ thế kỷ 17 và là một trong những nhà thờ Hồi giáo quan trọng nhất của Istanbul. Đây là lần đầu tiên Giáo hoàng người Mỹ, được bầu ngày 8 tháng 5 năm 2025 bước vào một nơi thờ tự của người Hồi giáo. Tại đây ngài được các chức sắc Hồi giáo, cùng với Bộ trưởng Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ, Mehmet Nuri Ersoy chào đón.
Một chuyến thăm “thân thiện”
Trước khi bước qua ngưỡng cửa phòng cầu nguyện, ngài cởi giày theo thông lệ tại các nhà thờ Hồi giáo, đi tất trên thảm màu cam. Dưới sự hướng dẫn của Tu sĩ Hồi giáo Asgin Tunca, ngài tham quan nhà thờ Hồi giáo với sáu ngọn tháp – một thiết kế độc đáo – và 21.000 viên gạch men màu ngọc lam được ráp trên tường. Một tĩnh lặng bao trùm khắp sảnh đường khi ngài đi thăm, thỉnh thoảng nghe tiếng kêu của một con quạ đang trú ẩn dưới mái vòm. Không hề để ý đến sự trang nghiêm của khoảnh khắc đó, hai chú mèo lăn tròn trên thảm, đùa nghịch trong ánh sáng của 260 ô cửa sổ nhỏ chiếu sáng căn phòng đồ sộ.
Tu sĩ Asgin Tunca nói với báo chí: “Chuyến thăm kéo dài 15 phút và đã diễn ra thân thiện”, Giáo hoàng rất thích.” Tu sĩ giải thích lịch sử và tôn giáo về nhà thờ Hồi giáo. Phái đoàn đặc biệt dừng lại trước mihrab – hốc tường chỉ hướng về Mecca – nơi khắc chương 19 của Kinh Qur’an, trong đó có nhắc đến hình ảnh Đức Mẹ Maria. Nhà thờ Hồi giáo với sáu ngọn tháp là một thiết kế độc đáo với 21.000 viên gạch men màu ngọc lam được ốp trên tường. Một tĩnh lặng bao trùm khắp sảnh đường khi Đức Lêô đi qua đi lại ở đây.
Không có thì giờ để cầu nguyện
Theo Tu sĩ Tunca, Đức Lêô từ chối lời đề nghị cầu nguyện tại “ngôi nhà của Allah”: “Ngài muốn đi thăm khuôn viên nhà thờ một cách đơn giản, trải nghiệm bầu khí của một nhà thờ Hồi giáo.” Tu sĩ nhấn mạnh đến tính cách huynh đệ của cuộc gặp. Tuy nhiên quyết định này đã gây bất ngờ, vì Vatican đã lên kế hoạch cho một “giây phút cầu nguyện im lặng ngắn ngủi” và Tu sĩ Tunca cũng mong chờ điều này. Ngay sau đó, Văn phòng Báo chí Tòa thánh đã ra thông cáo khẳng định: “Giáo hoàng đã trải nghiệm chuyến đi thăm nhà thờ Hồi giáo trong im lặng, với tinh thần suy ngẫm và chú tâm, với lòng tôn kính sâu sắc địa điểm và đức tin của tín hữu tụ họp cầu nguyện ở đây.”
Khi ở Đền thờ Xanh, ngài đã noi gương các vị tiền nhiệm, ngài thể hiện sự khác biệt bằng cách tránh mọi hành động cầu nguyện công khai. Năm 2014, Đức Phanxicô đã dành một khoảnh khắc “thờ phượng thinh lặng”. Sau chuyến tông du, ngài nói với các nhà báo: “Tôi cảm thấy cần phải cầu nguyện và tôi đã cầu nguyện cho Thổ Nhĩ Kỳ, cho hòa bình, cho Mufti, cho tất cả mọi người, cho chính tôi, cho những người cần đến cầu nguyện… Tôi đã cầu nguyện, thực sự và trên hết, tôi cầu nguyện cho hòa bình.”
Đức Lêô gặp các vị lãnh đạo của các Giáo hội Kitô giáo tại Istanbul ngày 29 tháng 11 năm 2025 | © Vatican Media
Năm 2006, Đức Bênêđíctô XVI cũng đã dành vài phút cầu nguyện với “Chúa tể của trời đất, Cha nhân từ của toàn thể nhân loại”. Sự kiện này diễn ra vài tuần sau cuộc tranh cãi gay gắt nổ ra vì một đoạn trong bài diễn văn của ngài tại Regensburg, bị diễn giải là lời chỉ trích Hồi giáo.
Kết thúc chuyện thăm ngày thứ bảy, Đức Lêô ra về với nụ cười trên môi, trong bầu khí thoải mái.
Đức Lêô gặp riêng các lãnh đạo của các Giáo hội Kitô giáo
Sau chuyến thăm Nhà thờ Xanh ở Istanbul, ngài đến thăm Nhà thờ Chính thống giáo Syria Mar Ephrem vào buổi sáng. Đến khu vực châu Âu của Istanbul, ngài đi vào khu phức hợp Nhà thờ Chính thống giáo Syria Mar Ephrem, được khánh thành năm 2023. Đây là nhà thờ đầu tiên và cho đến nay là nhà thờ duy nhất được xây dựng tại Thổ Nhĩ Kỳ kể từ khi thành lập Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ năm 1923. Trên toàn thế giới, tín hữu của Giáo hội gia trưởng này, có trụ sở tại Damascus, có khoảng hai triệu người. Đức Ignatius Ephrem II, Thượng phụ Chính thống giáo Syria của Antioch chào đón Đức Lêô, ngài chụp ảnh với 17 nhà lãnh đạo Kitô giáo, bao gồm Thượng phụ Đại kết Constantinople, Bartholomew. Sau đó tất cả cùng ngồi quanh một chiếc bàn tròn lớn.
Một sự rõ ràng về thần học cuốn hút Chính Thống giáo
Một ngày sau buổi cầu nguyện ở Iznik, các ngài cầu nguyện trước tàn tích của một vương cung thánh đường tượng trưng cho nơi xuất phát Kinh Tin Kính, sau đó các nhà lãnh đạo Kitô giáo họp kín trong hơn hai giờ, cuộc họp riêng để mỗi người có thì giờ phát biểu.
Với Đức Lêô, đây là cơ hội để ngài nói lên dự định thúc đẩy đối thoại đại kết, đặc biệt là sau khi Đức Phanxicô tiền nhiệm đã tạo xích mích với các anh em Chính Thống giáo vào cuối triều của ngài. Điều này đã được thể hiện qua tuyên bố Fiducia supplicans tháng 12 năm 2023, cho phép ban phép lành cho các cặp đồng giới. Ba tháng sau, Giáo hội Chính Thống giáo Copt tuyên bố tạm dừng đối thoại thần học với Rôma.
Tổng Giám mục Chính Thống giáo Job Getcha nhận xét vài ngày trước chuyến đi: “Về phong cách, Tân Giáo hoàng có nền tảng giáo luật. Tất cả các tuyên bố, bài giảng và thông điệp của ngài đều được cân nhắc kỹ lưỡng và rõ ràng. Ngài có một rõ ràng về thần học rất cuốn hút với Chính Thống giáo.”
“Tái tạo đức tin của chúng ta nơi Chúa Giêsu Kitô”
Khi kết thúc cuộc gặp, Đức Lêô viết trong sổ lưu niệm của Nhà thờ Mar Ephrem: “Nhân dịp lịch sử này, khi chúng ta kỷ niệm 1.700 năm Công đồng Chung Nicaea, chúng ta quy tụ để tái tạo đức tin nơi Chúa Giêsu Kitô, Thiên Chúa thật và người thật và để cùng nhau chia sẻ đức tin này. Tôi chúc lành cho tất cả những ai tụ họp tại đây và cho tất cả các cộng đồng mà họ đại diện.”
Sau buổi gặp kéo dài hơn dự kiến 45 phút, Đức Lêô về Dinh Tông tòa ở Istanbul để ăn trưa, ngài đã ở đây từ khi ngài đến Thổ Nhĩ Kỳ ngày thứ năm. Buổi chiều, ngài sẽ đến Phanar, trụ sở của Tòa Thượng phụ Constantinople, để dự buổi cầu nguyện tại Nhà thờ Thánh George. Sau đó, ngài sẽ ký một tuyên bố chung với Đức Thượng phụ Bartholomew. Tổng Giám mục Job Getcha cho biết: “Tôi nghĩ sẽ có lời mời gọi cùng nhau loan báo Chúa Kitô cho toàn thế giới, một lời nhắc về hòa bình, về việc bảo vệ môi trường và con người.”
Đức Lêô kết thúc ngày làm việc của ngài bằng Thánh lễ tại Volkswagen Arena, khu liên hợp văn hóa và thể thao có thể chứa hơn bốn ngàn người. Đây là Thánh lễ công khai duy nhất trong chuyến viếng thăm Thổ Nhĩ Kỳ của Đức Lêô, một quốc gia có đa số người Hồi giáo.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Thổ Nhĩ Kỳ: Đức Lêô XIV đến thăm Nhà thờ Xanh và gặp các nhà lãnh đạo Giáo hội Kitô
Những giờ phút long trọng đầu tiên của Đức Lêô tại Thổ Nhĩ Kỳ
Giữa uy nghiêm và chân thành: Đức Lêô cho thấy phong cách của ngài ở Thổ Nhĩ Kỳ
Đức Lêô tại Thổ Nhĩ Kỳ: “Sự nhỏ bé chính là sức mạnh thực sự của Giáo hội”
Đức Lêô tại Thổ Nhĩ Kỳ: “Chuyến đi này là một hành động địa chính trị”
