Gaspard Proust: “Trong vòng tay Đức Lêô, ánh nhìn dịu dàng ấy cứu tất cả”
lefigaro.fr, Gaspard Proust, 2026-09-30
“Chỉ riêng bức ảnh này đã tóm gọn trái tim của thông điệp Kitô giáo: không ai là người dư, không ai là người vô dụng; tất cả đều được yêu thương.” LUDOVIC MARIN / AFP
Trong cuộc rước dọc theo đại lộ Champs-Élysées ngày thứ bảy 26 tháng 9, Đức Lêô đã chúc lành cho cô bé khuyết tật Marie-Garance được nhà nước bảo trợ. Bức ảnh nói lên mọi cuộc đời đều đáng sống nếu được tình yêu bảo bọc, nhà văn Gaspard Proust hài hước viết trong một bài viết sâu sắc và chân thành.
Tôi được mời đến đó. Nhưng tôi phải thành thật thú nhận, những buổi tụ họp đông người, những buổi cầu nguyện tập thể không phải là sở thích của tôi. Cho dù họ có hô vang “Cố lên Blues!, Nghỉ hưu trước khi bị viêm khớp! Lêô, chúng con yêu ngài!” Phản xạ tự nhiên của tôi là bỏ chạy. Tôi sẽ theo dõi từ xa. Xét cho cùng, nếu Chúa Thánh Thần đã có thể xuyên qua các bức tường đá dày của Giêrusalem, thì màn hình truyền hình không nên là trở ngại không thể vượt qua.
Chúng tôi đã chờ chuyến đi, với nhiều người công giáo, đó là một giải phóng. Họ cảm thấy như nhìn Đại tướng De Gaulle trong áo choàng linh mục đi trên đại lộ Champs-Élysées. Cách mạng Pháp có ngày 14 tháng 7; như thế cuộc cách mạng thiêng liêng có vừa ra đời ngày 26 tháng 9 không? Chúng ta không nên quá phấn khích; chính ngày 26 tháng 9, nhà bác học Albert Einstein đã viết bài viết quan trọng của ông về thuyết tương đối.
Nhưng dù sao đi nữa. Ngay cả những người không tin, họ cũng kinh ngạc khi xem truyền hình. Họ theo dõi đoàn rước khắp nước Pháp, một pha trộn giữa say mê, lo lắng và hiếu kỳ. Paris, Lộ Đức, Metz; đó không hẳn là chuyến đi đáng để đăng lên Instagram.
Nhưng dù sao đi nữa. “Chuyến đi” vẫn tồn tại. Các kênh truyền thanh, truyền hình không thể cưỡng lại việc đưa tin về sự kiện này. Sợ bỏ lỡ điều gì đó chăng? Có lẽ vậy, xét cho cùng, họ vẫn có khán giả. Mọi thứ đều được phát sóng. Giáo hoàng đã làm gì cho giáo dân? Theo khoa học thần kinh, đó là chất kích thích dopamine khó được đền đáp nhất: sự thánh thiện. Hãy sống thánh thiện, đừng tìm kiếm những thú vui và những chuyện thỏa mãn tức thời, nhưng hãy đi tìm niềm vui đến từ con đường nghiêm khắc và chân lý này. Không có gì hào nhoáng, không có gì dễ dàng. Cánh cổng hẹp. Con đường chật hẹp.
Chuyến đi được lên kế hoạch tỉ mỉ, các giai đoạn chính xác, lịch trình được tính toán đến từng phút. Mọi thứ đều đi đúng hướng, nhưng mọi thứ lại vượt quá mong chờ. Một minh họa hoàn hảo cho thông điệp: “Trước hết hãy tìm Nước Chúa, rồi mọi chuyện khác sẽ được ban cho.” Phép lạ đầu tiên là giới chính trị đã giữ im lặng. Đoàn người đi vận động tranh cử, những người đến dự thánh lễ để có thêm phiếu bầu, họ nhanh chóng bị lãng quên. Chắc hẳn quá bận rộn nghiên cứu các lỗi kỹ thuật ở các trường, bộ não của đảng theo chủ nghĩa hư vô đã khá bận rộn với những việc khác.
Mọi chuyện có thể đã kết thúc ở đó. Các sân khấu xen kẽ những bài phát biểu. Đó là trước khi bức ảnh được chụp. Bức ảnh sẽ tóm tắt toàn bộ chuyến đi: Đức Lêô làm phép cho cô Marie-Garance, cô bé khuyết tật được đám đông khiêng lên xe ngài! Chuyện này không được lên kế hoạch. Trong thời đại quan hệ công chúng, không ai nghĩ: “Này, sẽ thật tuyệt nếu Giáo hoàng bế một cô bé khuyết tật trong vòng tay; như thế sẽ làm ngài nhân văn hơn.” Cô bé được đặt vào vòng tay ngài như biển cả đưa người thủy thủ gặp nạn về đất liền. Ánh mắt ngài dừng lại trên cô bé. Và mọi thứ đều được giải thích.
Một số người thấy đây là hình ảnh lòng thương xót Chúa. Nhưng nó hoàn toàn ngược lại. Lòng thương cảm sẽ đồng nghĩa với việc thương hại cô bé. Tuy nhiên, bức ảnh này không gợi lên sự thương hại.
Chúng ta không nghĩ: “Ôi, tội nghiệp cô bé…” Chúng ta không khóc thương sự bất công của hoàn cảnh cô bé, nhưng khóc với hình ảnh dịu dàng cứu rỗi tất cả, một ánh mắt mà thế giới hiện đại quyết tâm xóa bỏ bằng mọi giá.
Nếu bức ảnh lay động đến như vậy, đó là vì đột nhiên, khuyết tật tan biến trước phẩm giá của cô bé như một con người được yêu thương. Cô bé không còn là người khuyết tật, cô bé là một con người. Theo nhiều cách, Marie-Garance không hề khuyết tật hơn chúng ta, ngoại trừ việc khuyết tật được nhìn thấy rõ.
Chỉ riêng bức ảnh đã tóm gọn trái tim của thông điệp Kitô giáo: không ai dư, không ai vô dụng, mọi người đều được yêu thương.
Bức ảnh của cô bé như nói với thế giới, mọi cuộc đời đều đáng sống nếu được tình yêu bao bọc. Không phải công nghệ khôi phục phẩm giá cho nhân loại, mà chính là tình yêu.
Rất nhiều người độc thoại về “chủ nghĩa nhân văn”, một khái niệm tuyệt vời dựa trên hàng ngàn hiến chương, hàng ngàn quyền, hàng ngàn công ước; một lô các chiếc hộp tầm thường mà tầng lớp tiểu tư sản đi tìm tôn trọng đã rất thích bám víu vào, để nói với thế giới họ cũng là một trong những “tâm hồn đẹp đẽ”.
Tôi gạt bỏ tất cả những lời lẽ sáo rỗng, những tư thế giả tạo, tất cả những lời xu nịnh đạo đức giả. Chủ nghĩa nhân văn, trước hết và trên hết là ánh nhìn yêu thương chúng ta dành cho người khác.
Bức ảnh này đột nhiên nhắc chúng ta, điều chúng ta thường thiếu nhất không phải là chiếc điện thoại thông minh đời mới, một kỳ nghỉ tuyệt vời, hay một địa vị danh dự, nhưng chính là ánh nhìn nhắc chúng ta tất cả cuộc sống con người đều đáng giá, mỗi linh hồn đều có vị trí của riêng mình. Cuối cùng, việc theo đuổi “lượt thích” trên mạng xã hội là gì nếu không phải là cuộc đi tìm vụng về và tuyệt vọng cho ánh nhìn ấy?
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Gaspard Proust: “Trong vòng tay Đức Lêô, ánh nhìn dịu dàng ấy cứu tất cả”
Linh mục Hans Zollner: “Đã có thay đổi trong Giáo hội, nhưng không phải mọi chuyện đều hoàn hảo
