Việc Đức Lêô bị ung thư phổi sẽ có ý nghĩa gì với triều của ngài
americamagazine.org, Colleen Dulle, 2026-10-16
Đức Lêô trong giờ Kinh Truyền Tin tại Quảng trường Thánh Phêrô ngày 11 tháng 10 năm 2026. Nguồn: Ảnh của OSV – News/Elisabetta Trevisan, Vatican Media
Nhà báo Gerard O’Connell , phóng viên kỳ cựu của America tại Vatican thường nói với tôi trong những tháng đầu triều của ngài: “Ngài không phải là người vội vàng.” Ngài mới 69 tuổi, ngài có cả một thời gian dài: Ngài có một kỳ nghỉ hè dài ngay sau khi đắc cử và hàng tuần ngài về Dinh Castel Gandolfo nghỉ một ngày, ngài chơi tennis, bơi lội và trả lời tin nhắn cá nhân của bạn bè.
Trong tuần đầu tiên tháng 1 năm 2026, ngài theo lịch trình các sự kiện Năm Thánh đã được Đức Phanxicô lên kế hoạch. Một tuần sau khi kết thúc Năm Thánh, ngài có chương trình làm việc riêng của ngài, ngài tổ chức các cuộc gặp với Hồng y đoàn mà Đức Phanxicô thường tránh, ngài có bài phát biểu ngoại giao quan trọng, ngài lấy làm tiếc “chiến tranh đang trở lại thịnh hành và sự bành trướng chiến tranh đang lan rộng”. Kể từ đó, ngài thường xuyên đi lại và hành động một cách thận trọng, dù chậm rãi, trong việc cải cách và thống nhất Giáo hội Công giáo. Nhưng tiếng nói của ngài dần dần trở nên mạnh mẽ hơn trên trường quốc tế.
Ngày chúa nhật ngài thông báo ngài sẽ phải mổ để lấy khối u nhỏ, khu trú. Sau đó chẩn đoán cho biết ngài bị ung thư phổi đã làm dấy lên những câu hỏi về giả định liệu triều của ngài có được dài hạn không. Việc ngài vắng mặt trong các sự kiện lớn đã được lên kế hoạch từ lâu trong tuần này – một lễ trao giải và một cuộc họp với các giám mục hàng đầu do chính ngài triệu tập – cho thấy phát hiện này là bất ngờ và cấp bách, một hồng y cho biết ngài muốn mổ càng sớm càng tốt để có thể đi Châu Mỹ La-tinh trong ba tuần tới.
Trong khi các bác sĩ của ngài giữ kín các tuyên bố của họ, các bác sĩ ung bướu và bác sĩ phẫu thuật lồng ngực đều đồng ý khối u “được phát hiện ở giai đoạn rất sớm và khu trú tốt” là một thuận lợi cho ngài, một cuộc phẫu thuật như thế này hoàn toàn có thể loại bỏ ung thư. Tuy nhiên, bóng ma về tiền sử ung thư trong gia đình của ngài – cha mẹ ngài đều mất vì căn bệnh này – theo lời anh John của ngài, ông bị tái phát ba tháng trước – vẫn là một ám ảnh lớn. Trước viễn cảnh nhiệm kỳ của ngài có thể ngắn hơn dự kiến, nhiều câu hỏi đặt ra về cách ngài sẽ cử lý như thế nào về thời gian làm giáo hoàng của ngài trong tương lai. Ngài có đẩy nhanh tốc độ cải cách, làm việc nhanh chóng như cách Đức Phanxicô đã làm, ngài được bầu chọn khi 78 tuổi không? Liệu ngài có ưu tiên nghỉ ngơi và tập thể dục nhiều hơn trước không? Chẩn đoán bệnh ảnh hưởng đến thông điệp của ngài như thế nào?
Ngay từ bây giờ, “sự mong manh” của con người đã là chủ đề chính trong triều của ngài, ngài đã nhấn mạnh sự mong manh như một yếu tố then chốt của “số phận con người” như trong Thông điệp, ngài đã đề cập đến tầm quan trọng của nó trước người già và người khuyết tật tại Lộ Đức trong chuyến đi Pháp tháng trước, sau khi luật an tử mới được ban hành. Một số người giờ đây nhìn lại chuyến đi Lộ Đức và tự hỏi không biết ngài có biết tình trạng của ngài trước khi đến Lộ Đức hay không, nơi gắn liền với hơn 70 trường hợp chữa lành được Vatican công nhận là phép lạ.
Thông điệp về “sự mong manh” của ngài đã ảnh hưởng sâu sắc đến các Giám mục dự cuộc họp tuần trước về “Amoris Laetitia” không. Tại một cuộc họp báo tối thứ tư, điều phối viên thần học của cuộc họp, Cha Philippe Bordeyne, đã mô tả cách cuộc họp chuyển từ sự hiểu biết hạn chế về “sự mong manh” được áp dụng trong “Amoris Laetitia” chủ yếu cho những người trong các mối quan hệ không phù hợp với giáo huấn của Giáo hội về hôn nhân – sang một hiểu biết bao gồm “một tập hợp” các kinh nghiệm sống khác nhau. Cha Bordeyne trích dẫn kinh nghiệm của những người tham gia chia sẻ tại cuộc họp đã là động lực đằng sau sự thay đổi hiểu biết này, cũng như chính những lời của Đức Lêô trong Thông điệp Magnifica Humanitas.
Điều có lẽ quan trọng hơn cả các thông điệp mà Đức Lêô chọn để nhấn mạnh trong thời gian tới là ý nghĩa rút ra từ việc việc chứng kiến một Giáo hoàng công khai thừa nhận sự yếu đuối của chính mình. Dường như, thời kỳ của câu nói dân gian La-mã “một Giáo hoàng vẫn ổn cho đến khi ngài chết”, điển hình là việc Vatican che giấu bệnh ung thư dạ dày của Thánh Gioan XXIII và bệnh Parkinson của Thánh Gioan Phaolô II cho đến giai đoạn cuối của cả hai ngài đã qua rồi. Việc chia sẻ thông tin nhiều ít với công chúng sẽ tùy Đức Lêô, và có thể ngài sẽ không công bố các chi tiết đôi khi gây khó chịu nhu Đức Phanxicô đã cho phép khi ngài nằm bệnh viện.
Tuy nhiên, việc ngài tự mình thông báo về bệnh tình và công khai chẩn đoán chỉ vài giờ sau khi các bác sĩ xác nhận đã chứng minh sự minh bạch của ngài. Điều này thật đáng chú ý trong thời đại – như Đức Lêô đã nêu ra – mọi người tìm cách che giấu và ngăn chặn bất kỳ dấu hiệu yếu đuối nào -từ việc giải phẫu thẩm mỹ để che giấu lão hóa đến việc tích trữ vũ khí để ngăn chặn các cuộc tấn công. Thay vào đó, sự chấp nhận bình tĩnh và có chừng mực về điểm yếu của mình, Đức Lêô đã thể hiện cách tiếp cận mà ngài đã kêu gọi trong mọi lĩnh vực, từ truyền thông đại chúng đến đàm phán hòa bình: một tiếp cận “không vũ trang và có khả năng giải trừ vũ khí”.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Sau khi mổ, Đức Lêô đã trở về Vatican chiều thứ bảy 17 tháng 10
Việc Đức Lêô bị ung thư phổi sẽ có ý nghĩa gì với triều của ngài
Hồng y Parolin: “Nếu cần thiết, Đức Lêô sẽ điều chỉnh triều của ngài”
