Jean-Pierre Raffarin: “Quan điểm của giáo hoàng về cuộc khủng hoảng là đòi hỏi”

89

Jean-Pierre Raffarin: “Quan điểm của giáo hoàng về cuộc khủng hoảng là đòi hỏi”

cath.ch, I. Media, 2021-09-05

Đức Phanxicô nghe lời mở đầu của ông Jean-Pierre Raffarin, chủ tịch của hiệp hội “Các nhà lãnh đạo vì hòa bình” trong cuộc gặp với các thành viên của Hiệp hội ngày thứ bảy 4 tháng 9 tại Vatican (Leaders pour la paix) | © UMP / Flickr / CC BY-NC-ND 2.0

Ngày 4 tháng 9, Đức Phanxicô đã tiếp tại Vatican hiệp hội “Các nhà lãnh đạo vì hòa bình” và ông Jean-Pierre Raffarin, chủ tịch của hiệp hội. Hãng tin I. Media đã phỏng vấn cựu Thủ tướng Pháp (2002-2005) vào cuối cuộc họp.

 Vì sao ông muốn gặp Đức Phanxicô?

Jean-Pierre Raffarin: Các nhà lãnh đạo vì hòa bình” (Leaders pour la paix) là một tổ chức phi chính phủ quy tụ khoảng bốn mươi nhân vật – chín cựu Thủ tướng, tám cựu Bộ trưởng Ngoại giao, đại sứ, giáo sư và có cả chủ tịch Liên đoàn Judo Quốc tế… Tất cả đều đã tùng đảm trách các chức vụ có trách nhiệm cao và bây giờ họ cùng làm việc chung, như các chuyên gia, think-tank. Chúng tôi công bố một báo cáo thường niên về chủ nghĩa đa phương và chúng ta đã đệ trình Đức Phanxicô trong cuộc họp.

Nhưng chúng tôi cũng muốn giới thiệu với ngài một dự án mà chúng tôi đã triển khai: thành lập một trường học hòa bình lưu động. Trong bối cảnh này, chúng tôi đã bắt đầu làm việc với các nhóm của Vatican về phương pháp sư phạm hòa bình. Chúng tôi đã gặp các thành viên của Giáo triều la-mã, Đức Tổng Giám mục Paul Richard Gallagher, ngoại trưởng quan hệ với các Quốc gia thuộc Bộ Ngoại giao và hồng y Peter Turkson, tổng trưởng Bộ Phục vụ Phát triển Con người và Cộng đoàn Sant’Egidio (hiệp hội những người công giáo làm việc vì hòa bình và chống nạn đói nghèo, cộng đoàn cũng đã thành lập “trường học hòa bình”) để làm phong phú thêm các khóa học của trường học hòa bình của chúng tôi. Vì ở đâu cũng có trường chiến tranh, nhưng rất ít trường học về hòa bình.

 “Tòa Thánh đã đúng khi nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục trong hoạt động công cộng”

Chúng tôi đã thử nghiệm đầu tiên ở Đảo Ngà, với Đại học Houphouët-Boigny, và bây giờ chúng tôi làm phong phú thêm với sư phạm hòa bình, đặc biệt đã được Vatican triển khai. Các dự án khác sẽ được làm ở Tunisia và Ai Cập. Đức Phanxicô khuyến khích các chủ đề này và ngài quan tâm đến các sáng kiến của chúng tôi.

 Cuộc gặp của ông với Đức Phanxicô như thế nào?

Đó là khoảnh khắc rất thân tình với một giáo hoàng ít theo nghi thức, ngài có một thông điệp giáo dục rất mạnh. Ngài nói với chúng tôi, theo ngài để xây dựng hòa bình cần có hai điều thiết yếu: kiến trúc, nghĩa là các mối quan hệ với các thể chế khác nhau của xã hội, sau đó là thủ công, cam kết của mỗi người ở cấp độ của mình để đảm có sự hợp tác của tất cả đối tác.

Chúng ta cần kiến trúc và cần khéo léo này cho trường học hòa bình. Tầm nhìn của một phương pháp sư phạm hiện đại về hòa bình phải được thể hiện bởi những nghệ nhân hòa bình.

Ngài đã nói điều gì?

Chúng tôi đã trao đổi về vai trò các giá trị. Ngài đã đọc chương trình chúng tôi và nêu cho chúng tôi thấy, chúng tôi thiếu một khóa học về tình huynh đệ và về phẩm giá. Chúng tôi cũng nêu lên tầm quan trọng của vấn đề bạo lực. Ngài nhấn mạnh việc không thừa nhận nhân phẩm là nguyên nhân chính của vấn đề này.

Năm 2020, Tòa Thánh đã phát động “Hiệp ước Toàn cầu về Giáo dục” – một dự án giáo dục lớn có sự tham gia của nhiều thành phần từ khắp nơi trên thế giới. Ông nghĩ gì về công việc ngoại giao do giáo hoàng thực hiện trong lĩnh vực giáo dục?

Tòa Thánh đã đúng khi nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục trong hoạt động công cộng. Chúng tôi theo sát các cam kết gần đây của Tòa Thánh, một trong những thành viên của chúng tôi, bà Irina Bokova – cựu Tổng giám đốc Unesco – có hợp tác với dự án giáo dục do giáo hoàng thực hiện.

“Giáo hoàng Phanxicô cho rằng cuộc khủng hoảng hiện nay phải là một cơ hội”

Ngày nay chúng ta thấy rõ, nhất là các vấn đề liên quan đến hòa bình, công việc giáo dục là quan trọng. Tôi đã nói với giáo hoàng – và câu này đã làm ngài cười lúc đó – rằng hòa bình không từ trên trời rơi xuống. Tôi thực sự chỉ muốn nói chúng ta phải làm việc để có hòa bình.

Trong bài phát biểu của ngài, Đức Phanxicô nhấn mạnh đến sự việc, chúng ta phải thúc đẩy để có một hiểu biết tốt về các vấn đề và những lý do sâu xa. Đó là một cuộc chiến mà tôi nghĩ là đáng giá. Chắc chắn, chính trị thường bị nuốt chửng bởi chuyện trước mắt, ngược lại, giáo dục theo định nghĩa là một công việc lâu dài. Trong xã hội chúng ta, chiến lược giáo dục vẫn phải chịu áp lực trước mắt này.

Thêm nữa, chúng tôi nghĩ quan trọng là không phủ nhận chiều kích tâm linh của phương pháp sư phạm hòa bình. Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc với các tôn giáo một cách

toàn diện. Ở Ai Cập, chúng tôi sẽ gặp đại giáo sĩ của Trường Al-Azhar.

Trong bài phát biểu của ngài, Đức Phanxicô nêu ra câu hỏi về một “chính trị tốt hơn”. Giống như ngài, ông có nghĩ đây là điều có thể?

Ngài nghĩ cuộc khủng hoảng hiện nay phải là một cơ hội, và do đó cho phép có một chính trị tốt hơn, tương thích hơn với tình huynh đệ của các dân tộc mà còn là tình huynh đệ của các quốc gia. Quan điểm về cuộc khủng hoảng này của ngài là khó khăn và đòi hỏi. Ngài có một quan niệm rất Á châu về cuộc khủng hoảng, vừa xem đây là nguy hiểm vừa xem đây là cơ hội. Tất cả phụ thuộc vào con đường ngài quyết định đi.

Ngỏ lời với Các nhà lãnh đạo vì hòa bình, ngài xin họ “có trách nhiệm cao hơn”

Trong bài phát biểu trước các thành viên của Hiệp hội “Các nhà lãnh đạo vì hòa bình” ở Dinh Tông Tòa ngày thứ bảy 4 tháng 9, Đức Phanxicô mô tả bối cảnh hiện tại, bị tác động bởi đại dịch là một “hội tụ nghiêm trọng của nhiều cuộc khủng hoảng.” Đặc biệt ngài nhắc đến khủng hoảng môi trường mà theo ngài đòi hỏi một trách nhiệm cao hơn từ các nhà lãnh đạo, kể cả các giới trung gian và của tất cả các công dân.

Đức Phanxicô nhấn mạnh: “Chúng ta thường thấy, chính từ dưới thấp mà những lời kêu gọi và đề xuất được đưa ra.” Theo ngài, đây là “điều rất tốt” dù những sáng kiến này thường bị các “nhóm ý thức hệ công cụ hóa. Luôn luôn có một nguy cơ về ý thức hệ”.

 Tầm quan trọng của đối thoại

Để “giáo dục vì hòa bình” được thực hiện, ngài xin các thành viên của Hiệp hội đóng vai trò xây dựng, bằng cách thúc đẩy một “hiểu biết tốt hơn về các vấn đề và nguyên nhân gốc rễ của chúng”. Trích dẫn Thông điệp Tất cả anh em Fratelli tutti của ngài, ngài nhận thấy cần phải triển khai một “kiến trúc và một thủ công cho hòa bình”, hai thang bậc – một thể chế, một văn hóa – cần thiết cho một “chính trị tốt hơn.”

Ngài cũng nhấn mạnh đến tầm quan trọng của đối thoại và hợp tác đa phương “đảm bảo tốt hơn” các thỏa thuận song phương mà theo ngài là công ích chung và bảo vệ các quốc gia yếu kém nhất. Ngài cũng cổ động một văn hóa diện mạo và văn hóa gặp gỡ để làm nổi bật phẩm giá của con người và lòng tin tưởng.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch