Tại sao Đức Phanxicô quan tâm nhiều đến Châu Mỹ La Tinh như vậy?

128

Tại sao Đức Phanxicô quan tâm nhiều đến Châu Mỹ La Tinh như vậy?

la-croix.com, Arnaud Bevilacqua, 2018-01-15

Giáo hoàng Châu Mỹ La Tinh đầu tiên trong lịch sử đến thăm Chi-lê và Pêru trong lần đi Châu Mỹ La Tinh thứ sáu của mình

Chuyến đi lần cuối Đức Phanxicô đến Châu Mỹ La Tinh là tháng 9-2017 tại Cô-lông-bi  / LUIS ACOSTA/AFP

Đức Phanxicô đặc biệt quan tâm đến Châu Mỹ La Tinh, châu lục mà ngài biết rõ các khó khăn và các vấn đề của nó. Chuyến đi đến Chi-lê và Pêru từ 15 đến 21 tháng 1-2018 là chuyến đi ra nước ngoài lần thứ 22 và là chuyến đi lần thứ 6 đến Châu Mỹ La Tinh, sau các chuyến đi Ba Tây tháng 7 năm 2013 ngày JMJ, đi Ê-cu-a-đo, Bô-li-vi-a và Pa-ra-goay tháng 7 năm 2015, chuyến đi Cuba tháng 9 năm 2015, chuyến đi Mêhicô tháng 2 năm 2016 và Cô-lông-bi tháng 9 năm 2017.

Bốn trụ lớn triều giáo hoàng của ngài đặc biệt vang mạnh ở Châu Mỹ La Tinh 

Bảo vệ hành tinh và công chính xã hội

Trước hết, Đức Phanxicô quan tâm đến việc bảo vệ môi sinh, nói rộng ra là bảo vệ “môi sinh toàn diện”. Ngày 19 tháng 1, ngài sẽ đến Pêru, vùng đất bị ảnh hưởng nặng do phá rừng và khai thác hầm mỏ, tạo nên “cơn khủng hoảng rừng già Amazzonia, lá phổi quan trọng của hành tinh chúng ta”. Ở Cô-lông-bi, tại Villavicencio, một thành phố ở gần rừng Amazzonia, Đức Phanxicô cũng đã cổ động cho việc giải hòa với thiên nhiên do nguy cơ khai thác đất đai và phá rừng không luật lệ. Theo đường hướng của Thông điệp Chúc tụng Chúa Laudato si’ “gìn giữ căn nhà chung”, ngài liên hệ việc bảo vệ hành tinh với việc đấu tranh chống nạn nghèo khổ ở Châu Mỹ La Tinh.

Ở Bô-li-vi-a, Đức Phanxicô biện hộ cho một “thay đổi thật sự” về kinh tế

Trụ thứ hai: Trong một vùng nặng những bất bình đẳng, Đức Phanxicô đặt trọng tâm vào công chính xã hội. Tháng 7 năm 2015, tại Bô-li-vi-a, người được mệnh danh là “giáo hoàng của người nghèo” đã lên tiếng chống “hình thức kinh tế thờ ngẫu tượng, cần hy sinh đời sống con người để đặt lên bàn thờ tiền bạc và lợi nhuận”.

Năm 2016, ở Mêhicô, Đức Phanxicô đã cảnh báo: “Kinh nghiệm cho chúng ta thấy, mỗi lần chúng ta đi tìm con đường đặc quyền đặc lợi, không màng đến lợi ích chung thì sớm muộn, đời sống xã hội sẽ trở thành miếng đất màu mỡ cho tham nhũng, cho buôn bán ma túy, cho giam giữ, cho cái chết, gây nên đau khổ và chận đứng sự phát triển”. 

Một quan tâm đặc biệt đến quyền của các dân tộc yếu đuối nhất 

Trụ thứ ba: Đức Phanxicô quan tâm đến các dân tộc bản địa, quyền của họ và văn hóa của họ. Trước các cộng đoàn bản địa Chiapas, Mêhicô, Đức Phanxicô lên tiếng: “Thế giới ngày nay, trụi lũi bởi loại văn hóa loại bỏ, cần đến anh chị em!”

Người bảo vệ những người yếu đuối nhất, mỗi chuyến đi đến vùng Châu Mỹ La Tinh của ngài là để gặp các dân tộc thiểu số này. Ở Chi-lê, ngài sẽ gặp người in-điên Mapuche, một cộng đồng nhỏ gồm 700 000 người ở miền nam Chi-lê, với sự nâng đỡ của Giáo hội, họ đòi lại vùng đất của tổ tiên mình. Ở Pêru, Đức Phanxicô sẽ gặp người dân tộc vùng Amazzonia.

Trụ cuối cùng, ở Châu Mỹ La Tinh, Đức Phanxicô ra sức bảo vệ hòa bình và hòa giải ở vùng đất có nhiều cuộc xung đột. Tại Cuba, ngài đã ủng hộ cho sự bình thường hóa bang giao với Mỹ, được xem như “gương mẫu cho sự hòa giải trên toàn thế giới”.

Cũng vậy, ở Cô-lông-bi, ngài thuyết phục người dân hoạt động tích cực để xây dựng hòa bình, vượt lên cám dỗ “trả thù” khi tiến trình hòa bình được thiết lập giữa chính quyền và Lực lượng cách mạng vũ trụ Cô-lông-bi (Farc).

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch