Chuyến đi châu Âu đầu tiên của Đức Lêô XIV: Tại sao lại là Monaco?
cath.ch, Jacques Berset, 2026-03-22
Thông báo bất ngờ về chuyến đi Monaco của Đức Lêô XIV ngày 28 tháng 3 năm 2026, ít nhất đã gây ra một làn sóng hoang mang. Vì sao ngài chọn Monaco làm điểm dừng chân đầu tiên ở châu Âu trong triều của ngài? Trong bối cảnh thiếu lời giải thích chính thức, các quan sát viên đã đưa ra các giả thuyết để cố gắng hiểu quyết định này, hoặc để làm nổi bật tính chất bất thường của nó.
Lời bình luận mỉa mai thường nghe khi chuyến đi được công bố: “Đức Phanxicô đến với người di cư ở Lampedusa, còn Đức Lêô đến với người giàu ở Monaco.” Một số quan sát viên ở Vatican thừa nhận tin này “không thể hiểu được và khó nghe với công chúng.” Một số người cho rằng Monaco “có ý nghĩa biểu tượng với ngài, không có hình ảnh nào khác ngoài hình ảnh tích cực ngài đã cho thấy trong lần ngài xuất hiện trên ban công sau khi được bầu chọn”.
Nhiều người lưu ý có sự thiếu truyền đạt thông tin từ phía chính quyền xung quanh sự kiện này. Một nguồn tin Vatican thừa nhận: “Vấn đề này đang gây ra những phản ứng ngượng ngùng, các quan chức đang khó khăn để giải thích động cơ của ngài. Tuy nhiên, cần lưu ý, dù đây thực sự là chuyến đi đầu tiên ngài chọn – sau Thổ Nhĩ Kỳ và Lebanon, những chuyến đi đã được Đức Phanxicô lên chương trình – sự trùng hợp này đơn giản là do sự ngẫu nhiên về thời gian: theo nguồn tin của chúng tôi, ngài sẽ đi châu Phi vào tháng 2, trước khi dự án bị hoãn đến tháng 4 vì các vấn đề về hậu cần.”
Một chuyến đi “ủng hộ sự sống”?
Theo một linh mục Công giáo La-mã, chuyến đi Monaco cho thấy ngài đang thực hiện một nghĩa vụ, một loại cam kết hoặc một lời hứa: “Liệu có phải, như một số người đề xuất, là để công nhận lòng trung thành của Hoàng tử với các tiêu chuẩn được Giáo hội Công giáo thiết lập, bằng cách không ban hành luật cho phép phá thai?”
Ngày 26 tháng 11 năm ngoái, Albert II đã phản đối luật về phá thai được Hội đồng Quốc gia thông qua, viện dẫn vị trí đặc biệt của Công giáo ở vương quốc: quốc giáo. Chuyên gia về Giáo hoàng nghĩ rằng các can thiệp của ngài sẽ được xem xét kỹ lưỡng từ quan điểm “ủng hộ sự sống”, có thể ảnh hưởng đến “hình ảnh thận trọng” mà ngài đã duy trì cho đến nay về các vấn đề xã hội. Khẩu hiệu của chuyến đi, được lấy từ Phúc Âm “Ta là đường đi, là sự thật và là sự sống” (Ga 14:6) – sẽ ngầm ủng hộ quan điểm này. Theo bước chân của Đức Lêô XIII, ngài đã lấy tên Lêô XIV sẽ thể hiện sự ủng hộ của mình với các quốc gia tuân thủ học thuyết xã hội của Giáo hội.
Một tương đồng giữa hai quốc gia nhỏ và hai người?
Theo các chuyên gia khác, Đức Lêô XIV có thể xem chuyến đi này như một diễn đàn để lên tiếng về tình hình quốc tế cùng với một quốc gia có chủ quyền, giống như Tòa Thánh, không có lực lượng quân sự. Một nhà ngoại giao châu Âu phân tích: “Đó là sức mạnh của những điều nhỏ bé. Sự năng động và tầm ảnh hưởng của các sứ quán nhỏ như Monaco, bằng cách lựa chọn các ưu tiên của mình, họ có khả năng tập trung mạnh vào các vấn đề quan trọng.” Vì thế chuyến đi Monaco được xem là biểu hiện của “sự tương đồng giữa hai quốc gia nhỏ bé cùng chia sẻ thông điệp nhân đạo” và là biểu tượng cho chính sách thực dụng của Tòa Thánh. Nguồn tin tương tự cũng cho rằng có thể có ảnh hưởng của “mối quan hệ” cá nhân giữa Giáo hoàng sinh ra ở Chicago và Vua Monaco có nguồn gốc một phần từ Hoa Kỳ. Albert II thực sự là người Mỹ qua mẹ của ông, Grace Kelly, bà là người Công giáo, ông đã học tại Đại học Amherst ở Massachusetts. Ngược lại, một số người, như đại sứ của một quốc gia châu Phi, lại tiếc rằng quyết định của Đức Lêô “giống như một chuyến thăm gia đình hoàng gia.”
Liệu vấn đề môi trường có phải là một trong những chủ đề chính?
Dù chương trình chính thức không dừng chân tại Bảo tàng Hải dương học trên đảo Rock, nhiều ý kiến nhấn mạnh cam kết của công quốc đối với các vấn đề đại dương, điều này có thể là một trong những động lực của Đức Lêô. Ngài nối tiếp con đường Đức Phanxicô khởi xướng: đến thăm một số thành phố Địa Trung Hải, ủng hộ sự hợp tác lớn hơn trong khu vực này của thế giới. Với một chút mỉa mai, một số người cho rằng với chuyến đi ngắn này, Giáo hoàng đang thực hiện chuyến thăm thứ tư của ngài “rất gần Pháp… nhưng không chính thức đến Pháp.”
Trước đó, Đức Phanxicô đã dừng chân ở Strasbourg – để thăm các thể chế châu Âu – Marseille và Corsica, nhưng chưa thực hiện một chuyến thăm cấp nhà nước đến Pháp.
Một dự án “không thể giải mã”
Một nguồn tin Rôma khẳng định dự án này “không thể giải mã” và đặt câu hỏi vì sao người đứng đầu Giáo hội Công giáo lại đến thăm.
Một cộng đồng địa phương được giám sát bởi “một nhóm nhỏ các linh mục từ các giáo phận khác”, nhưng Monaco là “quốc gia Công giáo duy nhất ở châu Âu và đại diện cho “một thành trì của đức tin”, các nguồn tin trong công quốc khẳng định, bảo vệ sự lựa chọn của Giáo hoàng.
Theo nguồn tin từ Rôma, cũng có khả Đức Lêô “đang tiến hành các chuyến đi mà không lo lắng về những thay đổi trong dư luận”, ngài lên kế hoạch cho các chuyến đi của ngài một cách thực dụng và theo lịch trình cụ thể, với sự tự do đáng kể.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Lý do chuyến đi bất ngờ của Đức Lêô đến Monaco
Đức Lêô tại Monaco: câu chuyện bên trong chuyến đi chưa từng có với rất nhiều thách thức
Monaco, nhân tố quan trọng trong hoạt động từ thiện tôn giáo
