Giữa uy nghiêm và chân thành: Đức Lêô cho thấy phong cách của ngài ở Thổ Nhĩ Kỳ
Đức Lêô tại Thổ Nhĩ Kỳ. © REUTERS
parismatch.com, Arthur Herlin, 2025-11-29
Bên trong tâm trí của Đức Lêô – Người kế nhiệm Đức Phanxicô đã vạch ra ranh giới riêng của ngài tại Nhà thờ Xanh. Ngày thứ bảy 29 tháng 11, trước lời mời của giáo sĩ, ngài trả lời: “Không sao cả.” Một lời từ chối lịch sự nói lên rất nhiều điều của một triều giáo hoàng mới bắt đầu.
Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. Mười lăm phút tại Nhà thờ Xanh
Không thêm một giây nào. Ngày thứ bảy 29 tháng 11, Đức Lêô đến thăm một trong những viên ngọc quý của Hồi giáo: Nhà thờ Hồi giáo Sultan Ahmet, ngài không thực hiện cử chỉ mà hai tiền nhiệm của ngài đã làm: một phút cầu nguyện trong im lặng. Vatican đã thông báo “khoảnh khắc cầu nguyện ngắn ngủi” này. Vị giáo sĩ hồi giáo đã mong đợi giây phút này. Giáo sĩ Muezzin (người xướng kinh trong nghi thức hồi giáo) đã đề nghị.
Giáo sĩ đã đề nghị. Đức Lêô từ chối với câu nói đơn giản “không sao cả.”
Vì sao ngài từ chối? Có lẽ ngài không muốn gởi một dấu chỉ có thể bị hiểu lầm. Vì với ngài, đối thoại và gặp gỡ các tôn giáo khác không có nghĩa là gây nhầm lẫn. Ngài không cầu nguyện bên trong thánh đường Hồi giáo nhưng trong thinh lặng, với tinh thần chiêm nghiệm và chăm chú lắng nghe, với lòng tôn kính sâu sắc nơi cầu nguyện, với lòng tôn kính đức tin của những người họp nhau ở đây để cầu nguyện. Ngài nói: “Đây là nhà của Allah! Đây không phải nhà của tôi.”
Một cảm giác cân bằng
Bối cảnh này tóm tắt phong cách của ngài: vừa giản dị vừa rõ ràng. Là cựu luật sư giáo luật, ngài am hiểu sâu sắc, tinh tế về các phân biệt pháp lý và thần học, ngài cân nhắc từng lời nói, từng cử chỉ. Mọi tuyên bố, bài giảng và thông điệp của ngài đều được cân nhắc kỹ lưỡng. Đây chắc chắn là lý do vì sao ngài có được hành trình hoàn hảo kể từ khi ngài được bầu tháng 5 vừa qua, ngài chưa tạo bất kỳ tranh cãi nào dù là nhỏ nhất.
Bằng cách vạch ra con đường riêng, Đức Lêô đã phá vỡ quan điểm của các vị tiền nhiệm. Tháng 11 năm 2006, Đức Bênêđíctô XVI đã cầu nguyện tại Nhà thờ Xanh trong một khoảnh khắc được nhiều người cho là lịch sử, hai tháng sau khi ngài tạo cuộc tranh cãi gay gắt trong thế giới Hồi giáo với bài phát biểu tại Regensburg trích dẫn lời của Hoàng đế Byzantine Manuel II Palaiologos về Hồi giáo. Lời cầu nguyện của ngài được hiểu là hành vi hòa giải. Đức Phanxicô, người đã đặt đối thoại với Hồi giáo làm nền tảng cho triều của ngài cũng đã dành một khoảnh khắc cầu nguyện thinh lặng trong chuyến đi Thổ Nhĩ Kỳ năm 2014.
Sức mạnh của tấm lòng chân thành
Sự uy nghiêm này không loại trừ một sự giản dị đến mức dễ dàng chấp nhận. Gần đây điều này đã được tiết lộ khi ngài nói với các sinh viên Mỹ ngài thường chơi Wordle, trò chơi ô chữ trực tuyến nổi tiếng. Trò chơi này miễn phí được hàng triệu người trên thế giới chơi hàng ngày, cho phép người chơi thử sáu lần để đoán một từ năm chữ cái mà không có một gợi ý nào. Trên máy bay đến Thổ Nhĩ Kỳ, ngài nói với các nhà báo khi họ đặt câu hỏi, ngài đã tìm ra từ đúng ba lần sáng hôm đó (dù ngài phải dậy sớm để ra phi trường). Hai người anh của ngài cho biết, họ thường so sánh điểm số của nhau. Một chi tiết mang tính giai thoại? Có lẽ vậy. Nhưng lại là chi tiết làm sáng tỏ tính cách của ngài, thấm đẫm lòng chân thành. Sự chân thành tương tự đã được thấy vào ngày thứ sáu 28 tháng 11 tuần này tại Nhà thờ Chúa Thánh Thần ở Istanbul, trong buổi gặp với giáo dân ở Thổ Nhĩ Kỳ – họ chỉ chiếm 0,1% dân số. Được chào đón bằng những bài thánh ca nồng nhiệt và tràng pháo tay của hàng trăm tín hữu, họ thức dậy từ bình minh để thấy ngài, ngài vô cùng xúc động đến rơi nước mắt.
https://x.com/i/status/1995164456901599528
Khoảnh khắc thoáng qua này như báo trước ngài sẽ có những giây phút hân hoan ở Lebanon, nhưng chắc chắn sau này ngài sẽ có trên một quy mô lớn hơn ở Châu Á, Châu Phi và Peru, nơi ngài được đặc biệt mong chờ. Vì dù ngài bác bỏ sự mơ hồ về giáo lý, nhưng trên hết, ngài vẫn là mục tử. Dù ở Istanbul hay ở Rôma, dù trong đền thờ Hồi giáo hay trước màn hình, phong cách của ngài vẫn vậy: hoàn toàn giản dị, uy nghiêm. Trước mặt giáo dân, ngài đã thực hiện điều giản dị nhất của con người: khóc vì vui sướng.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Thổ Nhĩ Kỳ: Đức Lêô XIV đến thăm Nhà thờ Xanh và gặp các nhà lãnh đạo Giáo hội Kitô
Những giờ phút long trọng đầu tiên của Đức Lêô tại Thổ Nhĩ Kỳ
Giữa uy nghiêm và chân thành: Đức Lêô cho thấy phong cách của ngài ở Thổ Nhĩ Kỳ
Đức Lêô tại Thổ Nhĩ Kỳ: “Sự nhỏ bé chính là sức mạnh thực sự của Giáo hội”
Đức Lêô tại Thổ Nhĩ Kỳ: “Chuyến đi này là một hành động địa chính trị”
