Một Giáo hoàng được bảo vệ nghiêm nhặt: “Dường như cảnh sát còn đông hơn dân.”
Đức Lêô ở nhà nghỉ hè Castel Gandolfo © DR
parismatch.com, François de Labarre, 2025-08-15
An ninh dưới đất, an ninh trên không, an ninh trên Internet… An ninh xung quanh Giáo hoàng là vấn đề lớn của quốc gia nhỏ nhất thế giới này. Và quốc tịch của ngài lại làm nghiêm trọng thêm cho các mối đe dọa.
Hiếm khi trong đời săn ảnh (paparazzi), ông Pascal Rostain chứng kiến cảnh đặc biệt này: bảy cảnh sát chỉ dành riêng cho ông. “Thật quá vinh dự!” Núp ở nơi ẩn núp, nhiếp ảnh gia chĩa ống kính vào một lùm cây xanh gần như mắt thường không thể nhìn thấy, trong hy vọng biết đâu bắt gặp Giáo hoàng trong bộ đồ chạy bộ, thì đội hiến binh carabinieri ập đến. Ông nghĩ mình sẽ bị mời đi, nhưng không phải! Các sĩ quan cảnh sát tự giới thiệu và khen tác nghiệp của ông cao, một sự nghiệp trên từng “cây số internet!” Họ chào ông: “Anh có thể ở đây, anh hoàn toàn hợp pháp.” Ở Rôma nghề săn ảnh được tôn trọng! Chẳng phải từ này do đạo diễn Federico Fellini Ý lừng danh ở trường quay Cinecittà đã đặt tên đó sao? Nhiếp ảnh gia của chúng tôi tiếp tục công việc, anh khá bối rối. Làm sao anh có thể chụp được tấm ảnh khi đã bị định vị và nhận dạng nhanh chóng như vậy? Mười hai năm trước, chính ở một trong những tòa nhà nhìn ra Hồ Albano hùng vĩ, Pascal Rostain đã chụp được bức ảnh “lịch sử” của Đức Bênêđíctô XVI. Giáo hoàng danh dự đầu tiên trong lịch sử đương đại đang cùng các cận vệ đi dạo trong công viên rộng 55 hecta này. Kể từ khi từ nhiệm, ngài không xuất hiện trước công chúng, ngài sống cuộc sống hưu trí lặng lẽ. Theo báo Corriere della Sera, bức ảnh đã lan truyền đến chóng mặt và gây tranh cãi ở Ý, tạo bực mình cho giới an ninh và Giám đốc Dinh Giáo hoàng, Saverio Petrillo. Vì các bức hình này luôn đặt vấn đề cho an toàn của Đức Thánh Cha!
“Mọi thứ giờ đây đều nguy hiểm hơn”
Vậy một bức ảnh như vậy bây giờ còn khả thi không? Không có gì chắc chắn nếu chúng ta nghe bà Margherita, giám đốc Castel Vecchio giải thích: “Việc đi dạo ẩn danh quanh công viên không còn nữa: Mỗi khi bạn lái xe qua dinh thự, bạn sẽ nghe một tiếng “bíp” nhỏ và họ sẽ ghi lại biển số xe của bạn.” Bạn núp trên mái nhà ư? Trong ba phút bạn sẽ bị phát hiện. Bạn dùng máy bay không người lái ư? Bị cấm! Ngay cả trong đám cưới, ai tìm cách dùng sẽ bị bắt ngay lập tức. Tiền phạt sẽ rất cao, và không thể được cấp giấy phép bay lại. Kể từ khi Đức Lêô chọn dinh thự mùa hè ở Cung điện Barberini, thị trấn 10.000 cư dân này đã thành “khu vực cấm bay” và cả những người đi dạo vòng quanh Hồ Albano cũng không dám mạo hiểm đi. Các quy định rất nghiêm ngặt. Ông Riccardo, người bán dạo trong khu vực cho biết: “Đó là chuyện bình thường. Thế giới đã thay đổi, mọi thứ bây giờ đều nguy hiểm hơn.”
Tuy nhiên với người dân thị trấn nhỏ này, họ rất ngạc nhiên. Đã 12 năm trôi qua kể từ lần cuối họ nhìn thấy bóng dáng của một giáo hoàng. Sau khi Đức Bênêđíctô XVI đến vào năm 2013, người kế nhiệm ngài, Đức Phanxicô đã bỏ dinh thự mùa hè, ngài cho là quá lớn, quá đắt đỏ, quá xa hoa – nhưng thực tế không phải vậy. Cung điện giáo hoàng, nơi đã chứng kiến gần một trăm giáo hoàng trị vì trong hơn bốn thế kỷ, đã được làm thành bảo tàng. Công viên rộng 55 ha đã được mở cửa cho công chúng, giống như Cung điện Barberini, trước đây dành riêng cho Quốc vụ khanh Tòa thánh.
Chính tòa nhà lớn này cũng là nơi có đài quan sát mà Đức Lêô XIV từng ở. Kể từ khi ngài đến đây ngày 6 tháng 7, người dân ở đây cảm nhận được sự khác biệt. Một vành đai bao quanh dinh Giáo hoàng gồm nhiều hàng rào cảnh sát khác nhau; đường phố thường xuyên bị chặn, và phải dọn dẹp lối đi. Các chủ nhân phải dọn dẹp khu vực trước cửa hàng của họ. Một chủ quán cho biết: “Không được để bất cứ thứ gì nhô ra ngoài, phải dọn sạch mọi thứ, ngay cả hoa.”
Lính bắn tỉa trên nóc nhà
Ngày chúa nhật 20 tháng 7, một đoàn người mặc đồng phục diễu hành qua các con phố được đánh dấu của Albano Laziale, thị trấn nằm cạnh Công viên Castel Gandolfo. Một cảnh sát trưởng địa phương đi ra, ông ra lệnh cho binh lính của ông. Đức Lêô sắp cử hành thánh lễ tại Nhà thờ Thánh Ignatius. Đây là lần thứ hai trong hai tuần ngài đến thăm thành phố. Tuần trước, ngài đến Tu viện Đức Mẹ Vô Nhiễm để thăm các nữ tu Dòng Clara Khó Nghèo. Lần này, đám đông tụ tập đông đảo. Một cảnh sát nói với chúng tôi: “Chúng tôi đang ở mức an ninh tối đa.”
Cựu bác sĩ tim mạch Lorenzo Sunseri cho biết: “Giáo phận Albano là giáo phận lớn nhất Ý, có 150 giáo xứ. Lần nào cũng vậy, bạn có thể biết được Giáo hoàng đang ở Castel Gandolfo hay không qua số lượng cảnh sát. Chuyện này cũng đã xảy ra dưới thời Đức Gioan-Phaolô II. Nhưng có một số thay đổi: hình như cảnh sát còn đông hơn cả dân!”
Con trai ông là Valerio, chủ tiệm cắt tóc, anh ngạc nhiên khi thấy lính bắn tỉa ở trên nóc nhà. Đối diện chúng tôi, hai cảnh sát đang quay ống nhòm về phía đám đông. Tại lối vào khu phố cổ Castel Gandolfo, nơi Đức Lêô sẽ đọc Kinh Truyền Tin sáng hôm đó, cảnh sát đã đặt máy dò kim loại. Nắp chai nhựa phải được tháo ra để tránh bị bắn ra ngoài. Hầu hết các quán cà phê đều phục vụ bằng dao nĩa nhựa.
Theo một cựu sĩ quan quân đội Pháp đóng quân tại Rôma, người đứng đầu đơn vị chống khủng bố Ý đã đến đây trong những ngày vừa qua. Ông cho biết: “Mức độ đe dọa đã được đánh giá lại vì Đức Lêô là người Mỹ. Các vệ sĩ của ông đã toát mồ hôi lạnh khi ngài ăn chiếc bánh của một em bé đưa cho ngài.”
Kể từ lần xuất hiện công khai đầu tiên ngày 18 tháng 5, ngài dùng chiếc xe giáo hoàng của Đức Phanxicô, Đức Phanxicô đã bỏ chiếc xe bọc thép được áp đặt kể từ vụ ám sát hụt Đức Gioan-Phaolô II ngày 13 tháng 5 năm 1981. Để cử hành Thánh lễ tại Albano Laziale ngày 20 tháng 7, Đức Lêô đã đi bộ đến, ngài đi rất nhanh, ngài mong muốn được gần gũi với giáo dân. Cách tiếp xúc giáo dân của ngài đã làm khó khăn thêm cho nhân viên an ninh. Ngoài Lực lượng Vệ binh Thụy Sĩ và các đặc vụ Hiến binh Vatican, các sĩ quan cảnh sát, các hiến binh và Guardia di Finanza cũng được huy động. Vì ngài vừa là Giáo hoàng vừa là người Mỹ nên ngài sẽ là mục tiêu kép. Một cựu sĩ quan quân đội nghĩ như vậy. Văn phòng truyền thông của Vatican không đưa ra bình luận nào. Một cố vấn ở Rôma ghi nhận: “Đây là chủ đề rất nhạy cảm.”
Thách thức của an ninh mạng
Một dấu chỉ khác giúp chúng ta hiểu được mức độ đe dọa: các cuộc tấn công mạng. Việc bầu một Giáo hoàng Mỹ được cho là đã thúc đẩy sự xâm lược của tin tặc đối với Vatican. Quốc gia nhỏ nhất thế giới xếp hạng gần cuối bảng trong Chỉ số An ninh Toàn cầu, một danh sách do Liên Hiệp Quốc chuyên về công nghệ thông tin và truyền thông biên soạn. Năm 2019, một chuyên gia phòng thủ mạng đã phát hiện ra nhiều lỗ hổng bảo mật trên các trang web liên quan đến Vatican. Ông Joseph Shenouda, tín hữu công giáo, phó tế đầu tiên của Giáo hội Copt ở Hà Lan nói: “Tôi thấy cửa ra vào và cửa sổ mở khắp nơi, tôi nghĩ các tin tặc cũng thấy như tôi và Vatican cần được thông báo.”
Tin nhắn của ông gửi qua các kênh chính thức không được trả lời. Ông đã thử các kênh không chính thức khác và đã chuyển được cảnh báo. Ông nói: “Họ có một đội ngũ lớn gồm các chuyên gia Công nghệ Thông tin rất giỏi, họ biết chính xác phải làm gì, miễn là họ được thông báo.” Vấn đề dường như nằm ở việc thiếu nhân sự để giám sát các mạng lưới web liên kết với Vatican, một mạng lý tưởng cho các tin tặc đủ loại. Ông Joseph Shenouda đang phát triển một đội ngũ tình nguyện viên hoạt động tương tự như Hiệp sĩ Malta và đang xây một pháo đài kỹ thuật số. Ngay sau khi Đức Lêô được bầu, chính họ đã phát hiện ra trang web của Dòng Âugustinô đã dẫn một liên kết… đến một trang web khiêu dâm. Ba tháng trước, khi người Mỹ ném bom Iran, tin tặc đã tấn công Vatican: “Tiến lên!”
Hôm nay, chuyên gia này đang vận động Tòa Thánh bổ nhiệm một đội ngũ nội bộ chuyên trách an ninh thông tin. Quản lý các rủi ro vẫn chưa được xem trọng đúng mức. Người đứng đầu lực lượng hiến binh nhận thức rõ vấn đề này, nhưng ông rất bận rộn. Đức Lêô rất biết ơn lực lượng an ninh, một tuần sau khi đến Castel Gandolfo, ngài đã dâng thánh lễ tại nhà nguyện của các hiến binh.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phỏng vấn Linh mục Richard D’Souza, Tân Giám đốc Đài Thiên văn Vatican
