Vatican đang cạn tiền. Liệu tỷ lệ ủng hộ Đức Lêô cao có giúp ngài nhận thêm tiền quyên góp không?
americamagazine.org, Colleen Dulle, 2025-08-06
Một em bé tặng Đức Lêô con rối hình của ngài khi ngài đi Xe giáo hoàng trên Quảng trường Thánh Phêrô trước buổi tiếp kiến chung hàng tuần ngày 6 tháng 8 năm 2025. Ảnh OSV News/Remo Casilli, Reuters.
Ngày 5 tháng 8, cuộc thăm dò đầu tiên về Đức Lêô của Gallup cho biết Đức Lêô được đánh giá tích cực nhất trong số 14 “nhân vật nổi tiếng” kể cả Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy và Elon Musk. Ngài là người duy nhất được cả Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ đánh giá tích cực. 57% người trưởng thành Hoa Kỳ có cái nhìn tích cực về ngài, tỷ lệ ủng hộ ròng (tỷ lệ ủng hộ trừ đi tỷ lệ không ủng hộ) của ngài dẫn trước Zelensky 28 điểm.
Đúng như dự đoán, người Công giáo trưởng thành tại Hoa Kỳ ủng hộ Đức Lêô rất cao, 76% có cái nhìn tích cực về ngài.
Tuy nhiên, tỷ lệ ủng hộ này đi ngược xu hướng thăm dò trước đây của Gallup về quan điểm của người Công giáo Hoa Kỳ với các Giáo hoàng: Đức Bênêđíctô XVI và Đức Phanxicô đều được đánh giá tích cực khi được bầu so với các tiền nhiệm của các ngài khi kết thúc nhiệm kỳ. Tỷ lệ ủng hộ 76% của Đức Lêô trong số những người Công giáo trưởng thành tại Hoa Kỳ không bằng tỷ lệ ủng hộ 77% của Đức Phanxicô vào cuối năm 2023, đó là lần cuối cùng Gallup thăm dò ý kiến người Công giáo Hoa Kỳ về ngài.
Năm 1993, trước chuyến đi Mỹ của Đức Gioan-Phaolô II, Gallup bắt đầu đo lường mức độ ủng hộ các giáo hoàng trong cộng đồng người Mỹ. Lúc đó Đức Gioan-Phaolô II được 73% người Công giáo trưởng thành tại Hoa Kỳ ủng hộ, con số này tăng lên đến giữa những năm 80 và giảm xuống còn 63% vào cuối triều của ngài. (Sau khi cuộc khủng hoảng lạm dụng tình dục tiết lộ năm 2002, tỷ lệ người công giáo Mỹ không ủng hộ ngài tăng vọt lên 33%).
Đức Bênêđíctô XVI nhậm chức với tỷ lệ ủng hộ 67% trong cộng đồng Mỹ; tỷ lệ này tăng lên trước khi giảm xuống vào khoảng năm 2008; cuộc thăm dò ý kiến mới nhất của Gallup về ngài cho thấy 61% người Công giáo Hoa Kỳ có thiện cảm với ngài trước khi ngài từ nhiệm.
Đức Phanxicô được đánh giá cao hơn khi được bầu, 80% người Công giáo trưởng thành tại Hoa Kỳ cho biết họ có cái nhìn tích cực về ngài; trong những tháng đầu tiên triều của ngài, con số này tăng vọt lên 89%. Triều Đức Phanxicô chứng kiến tình trạng thăng trầm trong sự ủng hộ của người Công giáo Hoa Kỳ, nhưng cuối cùng, giống như các tiền nhiệm của ngài, Đức Phanxicô kết thúc triều của ngài với tỷ lệ ủng hộ thấp hơn so với lúc bắt đầu, tỷ lệ ủng hộ vẫn ở mức cao 77% vào cuối năm 2023.
Cuộc thăm dò của Gallup với người trưởng thành ở Mỹ nói chung (không chỉ người Công giáo) cho thấy nhiều người cho rằng Đức Lêô sẽ tương tự như Đức Phanxicô: Đức Lêô được người Mỹ theo chủ nghĩa tự do về mặt chính trị nhìn nhận tích cực hơn so với người bảo thủ (74% ủng hộ so với 48%), giống như Đức Phanxicô dù quan điểm về Đức Lêô ít phân cực hơn so với Đức Phanxicô.
Các cuộc bầu cử giáo hoàng trước đây và thời kỳ trăng mật sau đó của Tân Giáo hoàng nhìn chung đã làm gia tăng số tiền quyên góp cho Quỹ Thánh Phêrô, một chiến dịch quyên góp hàng năm của Vatican khuyến khích giáo dân đóng góp cho các hoạt động từ thiện của giáo hoàng. (Kể từ những năm 1990, đã có những tranh cãi về việc sử dụng quỹ Thánh Phêrô để tài trợ cho các hoạt động khác của Tòa Thánh bên cạnh viện trợ từ thiện trực tiếp.) Một phần đáng kể số tiền quyên góp là của Hoa Kỳ – theo Vatican News hơn 25% năm 2024.
Vào cuối triều Đức Gioan XXIII, Quỹ Thánh Phêrô đã mang về khoảng 15 triệu đô-la mỗi năm trên toàn thế giới; Đức Phaolô VI, ít được mến chuộng hơn, Quỹ giảm dần với khoản quyên góp chỉ có 4 triệu đô la mỗi năm lúc ngài qua đời năm 1978.
Cả Quỹ Thánh Phêrô và số liệu thống kê thăm dò dư luận của Hoa Kỳ đều không có sẵn để đo lường sự ủng hộ với cuộc bầu cử của Đức Gioan-Phaolô II của “Năm Ba Giáo hoàng” đầy hỗn loạn năm 1978, khi Đức Phaolô VI qua đời, Đức Gioan Phaolô I được bầu và qua đời 33 ngày sau đó, và cuối cùng là Đức Gioan-Phaolô II được bầu. Tuy nhiên, theo quyển sách Bên trong Vatican (Inside the Vatican) xuất bản năm 1998 của Linh mục Dòng Tên Thomas J. Reese, nhìn chung các khoản quyên góp của Quỹ Thánh Phêrô đã tăng liên tục trong suốt những năm 80 và đầu những năm 90.
Vì Vatican không công bố thường xuyên thu nhập của Quỹ cho đến năm 2021 (dữ liệu của bài viết này là con số kết hợp giữa nghiên cứu lưu trữ của các nhà báo, các cuộc phỏng vấn và các báo cáo rời rạc của Vatican) nên dữ liệu về Quỹ Thánh Phêrô không có sẵn vào cuối những năm 90. Năm 2003, một năm sau khi cuộc khủng hoảng lạm dụng gây chấn động toàn cầu, khoản quyên góp này chỉ mang về 55,8 triệu đô la, so với 67 triệu đô la một thập kỷ trước đó. Con số này lại giảm xuống còn 50,5 triệu đô la vào năm 2004.
Tuy nhiên, với Tân Giáo hoàng, các khoản quyên góp đã được cải thiện. Năm 2005, khi Đức Bênêđíctô XVI được bầu, Quỹ Thánh Phêrô đã tăng gần 15%, lên 59,4 triệu đô la. Theo quyển sách Ngân hàng của Chúa (God’s Bankers) của tác giả Gerald Posner, tiền quyên góp của Quỹ Thánh Phêrô đã tăng vọt khi Đức Phanxicô được bầu năm 2013.
Việc giảm tiền quyên góp chỉ là một trong nhiều mối lo ngại về tài chính mà Đức Lêô phải đối diện: Tại các cuộc họp của các hồng y trước mật nghị, các báo cáo tài chính đã được in ra và gởi đến từng hồng y, các vấn đề tài chính đã được thảo luận kỹ lưỡng. Tình trạng chi tiêu thâm hụt dai dẳng, quản lý tài chính yếu kém và các cáo buộc gian lận tiếp tục gây khó khăn cho Vatican. Rõ ràng, việc tiếp tục các cải cách tài chính của Đức Phanxicô sẽ là một phần quan trọng trong nhiệm kỳ của Đức Lêô.
Mặc dù quan điểm của người Công giáo Hoa Kỳ về Đức Lêô khó có thể là yếu tố duy nhất góp phần vào sự thay đổi Quỹ Thánh Phêrô, nhưng cho đến nay, Hoa Kỳ là nước có khả năng tài trợ lớn nhất cho Vatican. Nếu Đức Lêô duy trì sức hấp dẫn tương đối rộng rãi của ngài, ngài có thể xây dựng các nhịp cầu với các nhà tài trợ tiềm năng từ nhiều môi trường chính trị Hoa Kỳ.
Marta An Nguyễn dịch
“Ngài nêu gương”: Vì sao các linh mục quý mến Đức Lêô XIV
Trong Ngày Toàn xá Giới trẻ, Đức Prévost đã thành Giáo hoàng Lêô XIV
100 ngày của Đức Lêô XIV: Các vấn đề đang chờ ngài
