Ở Trung Quốc, các thông điệp của giáo hoàng được chuyển một cách kín đáo giữa người công giáo

105

Ở Trung Quốc, các thông điệp của giáo hoàng được chuyển một cách kín đáo giữa người công giáo

Trong chuyến tông du từ ngày 1 đến ngày 4 tháng 9 tại Mông Cổ, Đức Phanxicô không ngừng gửi thông điệp đến Bắc Kinh. Ở một đất nước bị kiểm soát chặt chẽ về chính trị và công nghệ, lời kêu gọi người công giáo Trung quốc “hãy là người tín hữu kitô tốt và là người công dân tốt” của ngài được loan truyền rộng rãi trong giáo dân.

la-croix.com, Malo Tresca, 2023-09-04

Đức Phanxicô trong thánh lễ ngày chúa nhật 3 tháng 9 tại Oulan-Bator.

Hình ảnh ghi khắc vào tâm hồn. Khi kết thúc thánh lễ cử hành trước khoảng 2.000 giáo dân ở hội trường thể thao khúc côn cầu Streppe Arena ngày chúa nhật 3 tháng 9, bàn tay Đức Phanxicô nắm bàn tay của giám mục Dòng Tên đương nhiệm Stephen Chow Sau-yan và của hồng y tiền nhiệm John Tong Hon Hồng Kông. Ngài nói: “Tôi xin người công giáo Trung quốc hãy là người tín hữu kitô tốt và là người công dân tốt.”

Tại Mông Cổ, Đức Phanxicô cố gắng xoa dịu sự ngờ vực của Trung quốc với người công giáo

Những phản ứng “chính thức” với các can thiệp khác nhau của giáo hoàng trước hồ sơ gai góc của Trung Quốc đã mau chóng đến Bắc Kinh. Ngày thứ hai 4 tháng 9, trong cuộc họp báo, bà Mao Ning, phát ngôn viên của bộ Ngoại giao nhấn mạnh Trung quốc đánh giá “tích cực” cách tiếp cận của giáo hoàng. Bà cho biết, liên lạc với Vatican vẫn được duy trì – tuy cuộc đối thoại song phương đã trở nên căng thẳng đáng kể trong những tháng gần đây, sau khi Trung quốc vi phạm thỏa thuận về việc bổ nhiệm các giám mục, được ký kết vào năm 2018 và được gia hạn hai lần.

 

Ba ngày trước đó, khi máy bay đưa ngài đi Mông Cổ bay trên không phận Trung quốc, Đức Phanxicô đã gởi một bức điện tín theo thông lệ, ngài bảo đảm với chủ tịch Tập Cận Bình lời cầu nguyện cho “sự thịnh vượng của quốc gia và xin ơn lành cho sự hiệp nhất và hòa bình”. Đáp lại, Bắc Kinh nhanh chóng cho biết họ muốn “xây dựng lòng tin tưởng” với Rôma. Và ngày thứ hai 4 tháng 9, trên chuyến bay từ Oulan-Bator về Rôma, một lần nữa, ngài nói với các nhà báo, mối quan hệ của Vatican với Bắc Kinh là “rất tôn trọng”.

Vượt ngoài chính phủ cộng sản, làm thế nào các lời của Đức Phanxicô được nhìn nhận ở một đất nước mà người công giáo vẫn bị các cơ quan đảng kiểm soát chặt chẽ? Một nguồn tin của Giáo hội địa phương nói với báo La Croix: “Lời kêu gọi ‘hãy là người tín hữu kitô tốt và là người công dân tốt’ dường như không nhắm đến các tín hữu, mà trên hết là với chính quyền, để nhắc lại Giáo hội công giáo không có mục đích chính trị ở đất nước này.” Theo nguồn tin này, câu nói của Đức Phanxicô – được bình luận nhiều trên trường quốc tế – chứng tỏ mong muốn “cân bằng” tình hình, xin Bắc Kinh đừng nhìn đằng sau sự hiện diện vài chục người công giáo Trung Quốc ở Oulan-Bator là một “cuộc biểu tình đối lập”.

Tin nhắn “được chuyển tiếp tốt” trên mạng xã hội, Một chuyên gia am tường về công giáo địa phương cho biết: “Trên hết, một lần nữa đây là vấn đề nhằm trấn an Bắc Kinh”. Thực tế đáng chú ý ở một quốc gia đặt công dân của mình dưới sự giám sát công nghệ cao bằng cách kiểm soát quyết liệt việc phổ biến nội dung trên trang web, thông điệp của Đức Phanxicô từ các nguồn phù hợp, đã được “chuyển tiếp tốt” giữa những người công giáo địa phương với nhau. Dù không được các phương tiện truyền thông chính thức đưa tin, nhưng dù sao tin tức không bị đảng chặn. Một chuyên gia am hiểu thực tế, chứng minh: “Tôi hơi ngạc nhiên khi xem trang WeChat của tôi sáng nay (giống Facebook), thông tin được lan rất nhiều.”

Ngoài sự tiếp nhận tích cực nói chung này, thật khó để biết thêm về giáo dân Trung quốc tiếp nhận lời của Đức Phanxicô như thế nào. Chuyên gia này nói tiếp: “Không chắc là mọi người đều quan tâm, nhất là ở những người không mến chuộng giáo hoàng… Nhưng ở Trung Quốc, tuy WeChat vẫn là một không gian công cộng, nhưng việc đưa ra những lời chỉ trích về mặt chính trị hoặc giáo hội là không phù hợp.”

Đức Phanxicô đã gặp Giáo hội lý tưởng của ngài ở Mông Cổ

Đàn áp nặng nề người công giáo hầm trú, tạo nhiều áp lực khác nhau – như thủ tục bắt buộc đăng ký để tham dự thánh lễ, hay vẫn còn lắp đặt camera ở hầu hết các nhà thờ “chính thức”… Đối diện với vô số khó khăn mà giáo dân Trung quốc gặp phải trong việc giữ đạo hàng ngày của họ, tuy nhiên, những lời của Đức Phanxicô lại bị chỉ trích ở hậu trường, nhất là trách ngài hướng về một hình thức thoát tục.

Chuyên gia đầu tiên của chúng tôi đặt câu hỏi: “Những thông điệp của ngài có lợi ích là bảo vệ Giáo hội, nhưng như vậy đã đủ chưa? Vatican không nên quá dè dặt hơn sao? Điều này sẽ đặt ra câu hỏi về một sự thay đổi trong tương lai.”

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Các tín hữu Trung Quốc tại Mông Cổ: “Chúng tôi cần gặp giáo hoàng”