“Dĩ nhiên là nó tắt”

71

“Dĩ nhiên là nó tắt”

la-croix.com, Loup Besmond de Senneville, đặc phái viên thường trực của của báo La Croix tại Rôma, 2022-01-08

Thư viện Vatican

Tại Giáo triều, phần lớn các nguồn tin đều không bao giờ muốn được nêu tên. Thứ bảy hàng tuần, đặc phái viên thường trực của báo La Croix tại Vatican sẽ đưa bạn đến hậu trường của quốc gia nhỏ nhất thế giới này.

Thói quen đã được thiết lập lâu đời, nên với nhiều người mức độ chính xác dường như không cần thiết. “Dĩ nhiên là nó tắt.” Khi gởi lời báo động này, bằng tiếng Ý, tiếng Pháp hay tiếng Anh, người đối thoại của bạn tại Giáo triều muốn đảm bảo một điều: nhà báo là bạn sẽ không trích dẫn nguồn. Và tên người đó sẽ không bao giờ  xuất hiện trong bài viết của bạn. Phạm vi này rất rộng: có thể đây là một nhà thần học, một chuyên gia, quản lý văn phòng hoặc một hồng y, một giáo dân hay một tu sĩ, một người nam hay một người nữ. Và đây là cách “những người am tường hồ sơ”, “một người thân cận với một hồng y nào đó”, hay “những quan sát viên của Giáo triều” xuất hiện trên các bài báo.

Tất nhiên cách thực hành này là để duy trì một hình thức tự do khi nói chuyện, trong một thế giới mà lời nói của mọi người đều bị xem xét kỹ lưỡng, và việc nói với các nhà báo bị xem là chuyện không tốt. Không những câu nói nhỏ nào cũng phải kèm theo tên riêng và tên họ và phải được đọc lại và được cấp trên cho phép, nhưng một cách hệ thống, phải có phép mời nói chuyện với nhà báo. Đôi khi, với những người nói chuyện với bạn, cũng là một cách để bảo vệ bản thân khỏi những áp lực có thể có, cả bên trong và bên ngoài Vatican.

Nhưng điều quan trọng phải “tắt” cũng là dấu hiệu cho thấy Giáo triều thực sự là nơi quyền lực, cũng như các cơ quan chính trị hoặc các tổ chức, họ cũng có một cách đối xử như vậy với nhà báo. Ở Vatican, thứ bậc rất mạnh, số lượng thành viên của Giáo triều tương đối ít, và văn hóa giữ bí mật có mặt khắp nơi. Từ lâu nó luôn được xem là đảm bảo để hoàn thành tốt các vấn đề hiện tại. Không có những xáo trộn bên ngoài.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch