Ngày 11 tháng 9: khi Đức Gioan-Phaolô II nhìn thấy các tòa tháp sụp đổ

561

Ngày 11 tháng 9: khi Đức Gioan-Phaolô II nhìn thấy các tòa tháp sụp đổ

cath.ch, I. Media, 2021-09-07

Cảnh sụp đổ của Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York sau vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001

Hai mươi năm trước, nước Mỹ đã chịu những vụ tấn công khủng bố nghiêm trọng nhất trong lịch sử. I. Media tường thuật khi Đức Gioan-Phaolô II được thông báo về sự kiện làm thay đổi lịch sử này.

Đó hẳn là một ngày bình thường với Đức Gioan-Phaolô II. Ngày 11 tháng 9 năm 2001, ngài vẫn còn ở dinh mùa hè Castel Gandolfo. Ở tuổi 80, ngài hưởng sự tươi mát của dinh thự nép mình trên các ngọn đồi ở Albano, cách Rôma một giờ xe.

Buổi chiều, điện thoại reo. Đầu giây là ông Joaquín Navarro-Valls, Giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, người trung tín của ngài.

Chính ông là người báo một tin không thể tin được: hai chiếc máy bay vừa đâm vào Tòa tháp Đôi của Trung tâm Thương mại Thế giới. Nước Mỹ đang phải đối diện với một cuộc tấn công khủng bố quy mô chưa từng có. Trong một phỏng vấn với báo La Stampa, ông kể lại: “Tôi đã nói với ngài chuyện đang xảy ra. Tôi đã nói với ngài CNN đang trực tiếp chiếu đoạn phim khủng khiếp. Đoạn phim quay những người tuyệt vọng nhảy xuống từ hai tòa nhà chọc trời.”

Đức Gioan-Phaolô II “bị chấn động mạnh”. Làm thế nào mà một cuộc tấn công kinh khủng như vậy lại có thể xảy ra?

Bị sốc, ngài mở tivi và thấy sự kinh hoàng của vụ tấn công. Giống như toàn thế giới, ngài hoảng hốt trước sự hỗn loạn kinh hoàng. Ông Joaquín Navarro-Valls kể: “Ngài ở lại trước tivi một thời gian ngắn. Sau đó ngài đến nhà nguyện nhỏ, cách phòng xem tivi vài bước. Ngài vào cầu nguyện một lúc lâu.”

Đồng thời, ngài tìm cách liên lạc với Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush, để ngài là một trong những người đầu tiên chia sẻ nỗi đau và sự gần gũi của ngài với Tổng thống. Nhưng ngài không liên lạc được với người lãnh đạo cường quốc thế giới. Sau đó, ngài được biết ông đang ở trên chiếc Không lực Một, cách mặt đất 40.000 feet, để đảm bảo an toàn cho ông trong thời điểm bối rối tuyệt đối này. Sau đó, Đức Gioan-Phaolô II gởi cho ông một bức điện, trong đó ngài bày tỏ “nỗi buồn sâu sắc” và “sự gần gũi trong lời cầu nguyện vào lúc đen tối và bi thảm này”.

Ngày hôm sau

Ngày hôm sau ngày 11 tháng 9, khi đống tro tàn của Trung tâm Thương mại Thế giới còn âm ỉ cháy và nước Mỹ đang còn đếm các nạn nhân tử thương, Đức Gioan-Phaolô II ở Rôma. Như mỗi thứ tư hàng tuần, trong buổi tiếp kiến chung ngài có buổi giáo lý. Kể từ tháng 3 năm 2001, ngài có bài dạy Thánh vịnh và Diễm ca trong giờ kinh sáng Laudes. Nhưng khi cả thế giới hướng mắt về New York, ngài ngưng bài giảng để nói với giáo dân về sự kiện xảy ra ngày hôm qua.

“Tôi không thể bắt đầu buổi tiếp kiến chung này mà không bày tỏ nỗi đau buồn sâu xa trước vụ tấn công khủng bố đổ máu ngày hôm qua, đã làm cho hàng ngàn nạn nhân thiệt mạng và rất nhiều người bị thương”, ngài nói trước 25.000 giáo dân tập trung ở Quảng trường Thánh Phêrô. Sự im lặng sau bài phát biểu của Đức Gioan-Phaolô II đã tạo ấn tượng mạnh.

Ngài phẫn nộ lên tiếng: “Hôm qua là ngày đen tối trong lịch sử nhân loại, một sự sỉ nhục khủng khiếp đối với nhân phẩm”. Và ngài chất vấn: “Làm thế nào mà những biến cố tàn ác man rợ như vậy lại có thể xảy ra?”

Trong ngỡ ngàng và nước mắt, ngài hứa “sự dữ và cái chết sẽ không có tiếng nói cuối cùng. Ở đây là niềm hy vọng kitô giáo”. Sau đó, để thể hiện sự gần gũi của ngài với người dân Mỹ, ngài kết thúc bài phát biểu của mình bằng tiếng Anh, cầu xin Chúa ban “cho người dân Mỹ sức mạnh và lòng dũng cảm mà họ cần vào lúc đau đớn và thử thách này”.

Một sự việc hiếm có: suốt buổi tiếp kiến chung không một tiếng vỗ tay nào, các quy định đã được loan báo trước.

Ngày 13 tháng 9 năm 2001, Đức Gioan-Phaolô II gặp tân đại sứ Mỹ James Nicholson lần đầu tiên. Ngài đã nói với  nhà ngoại giao, các cuộc tấn công ngày 11 tháng 9 không chỉ nhằm vào Hoa Kỳ, mà là nhằm vào tất cả nhân loại. Mười năm sau, ông Nicholson nói với trang National Catholic Register, giáo hoàng đã nói với ông, họ nên “ngăn chặn những kẻ giết người nhân danh Chúa.”

Hòa bình chứ không phải bạo lực

Mười ngày sau, theo chương trình đã dự định trước, Đức Gioan-Phaolô II đi Kazakhstan, nơi biên giới phía nam chỉ cách Afghanistan vài giờ. Khi Mỹ chuẩn bị tấn công các căn cứ của al-Qaeda để trả đũa vụ tấn công ngày 11 tháng 9, Đức Gioan-Phaolô II nhân dịp này lên tiếng kêu gọi hòa bình. Ngày 23 tháng 9, tại Astana – hiện đã được đổi tên thành Nur-Sultan – Đức Gioan-Phaolô II đã kết thúc giờ Kinh Truyền Tin của mình bằng tiếng Anh: “Chúng ta không được để điều này xảy ra để tăng chia rẽ. Tôn giáo không bao giờ là lý do để biện minh cho một xung đột”.

Nhận thấy thế giới vừa đảo lộn, ngài mời gọi “tín hữu kitô và tín hữu hồi giáo dâng lời cầu nguyện sốt sắng hướng về Thiên Chúa Đấng Toàn Năng Duy nhất,  Đấng đã tạo ra tất cả chúng ta, để lợi ích cơ bản của hòa bình có thể tồn tại trên thế giới”

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch