Vì sao họ làm việc ở Giáo triều

89

Vì sao họ làm việc ở Giáo triều

Khoảng 3.000 người làm việc tại Giáo triều la-mã nơi mà cuộc cải cách được chờ đợi từ lâu sẽ có hiệu lực ngày chúa nhật 5 tháng 6. Nhiều linh mục, nam nữ tu sĩ và giáo dân xem công việc của họ là để phục vụ Giáo hội và giáo hoàng.

la-croix.com, Loup Besmond de Senneville, Rôma, 2022-06-04

Từ 8 giờ sáng, 3.000 nhân viên vội vã băng qua Quảng trường Thánh Phêrô để đến Cổng Thánh Annà hay một trong các tòa nhà có trụ sở các bộ. Alexandre Marchi / PhotoPQR / L’Est Republicain / MaxPP

“Hỏi mười người vì sao họ làm việc ở đây thì mười người có mười câu trả lời khác nhau.” Tối hôm đó khi đặt câu hỏi với một nữ giáo dân nhân viên của một bộ trong Giáo triều, về ý nghĩa công việc của cô thì dường như mọi thứ rõ ràng ngay: “Tôi đáp trả một tiếng gọi.”

Với cô, câu chuyện bắt đầu từ năm 2013 ở một nơi xa Rôma. Chiều 13 tháng 3 – 2013, ngày bầu chọn Đức Jorge Mario Bergoglio. Trước máy truyền hình. “Nhìn thấy ngài xuất hiện  bên cửa sổ ở Quảng trường Thánh Phêrô, tôi như nghe có tiếng nói trong lòng: “Hãy đến phục vụ Giáo hội của tôi”. Một tiếng gọi bên trong đã dẫn đến việc cô vào làm việc cho Giáo triều năm 2018.

“Khi tôi đến, tôi không biết một bộ là gì”

“Khi tôi đến, tôi không biết thế nào là một bộ, lại còn không biết thế nào là giám quản và cũng không biết giáo dân có thể làm việc ở Vatican. Cô từ chức ở công ty đất nước của cô để đến Rôma. Và chia lương của cô ra làm hai. Cô tóm tắt: “Nếu mình không phải là người công giáo sâu đậm, nếu mình không yêu Giáo hội, mình không thể lại làm việc ở Giáo triều”, vbạn không thích Giáo hội, bạn không ở lại Giáo triều,” cô nhắc lại, hợp đồng của cô yêu cầu cô phải sống theo luật Giáo hội.

Kể từ cuộc khủng hoảng Covid, việc tăng lương và tiền làm thêm giờ đã bị ngưng lại. “Hôm nay tôi làm việc cho Chúa. Tôi cố gắng trở nên gương mẫu. Nếu mình không là tấm gương, mình khó có thể yêu cầu người khác phải làm gương”.

Nhân viên thế tục này ngoài bốn mươi, là một trong số 3.000 nhân viên, từ 8 giờ sáng, băng qua Quảng trường Thánh Phêrô để nhanh chóng bước vào cổng Thánh Annà hoặc qua một trong các tòa nhà có trụ sở các bộ. Kể từ chúa nhật tông hiến Anh em hãy rao giảng Tin Mừng Praedicate evangelium sẽ có hiệu lực, đây là tông hiến cải tổ sâu sắc hoạt động của Giáo triều. Một thể chế mà bên ngoài Vatican thường mang hình ảnh của một bộ máy không rõ ràng và đầy mưu mẹo.

 “Tất cả các vấn đề của thế giới và của Giáo hội”

Nhưng Giáo triều không phải chỉ là chiếc hộp đen, dù khi việc tổ chức công việc thường làm cho người ta nghĩ đó là chiếc hộp đen. Điều này vừa do việc giảm nhân viên quản trị nhưng cũng do các quy tắc nội bộ. Trong số các quy tắc: cấm lên tiếng trước đám đông đặc biệt trên báo chí, và các câu trả lời phải được trình lên cấp trên. Một quy tắc giải thích, tất cả chứng từ – kể cả những lời nói trong bài này – đều phải ẩn danh.

Nhưng vì sao họ lại làm việc ở đây, linh mục, nam nữ tu sĩ và giáo dân? Và ý nghĩa nào để họ ở đây, đằng sau những bức tường cao của Dinh tông tòa, nơi chúng ta tìm thấy “tất cả các vấn đề của thế giới và của Giáo hội”, một trong các nhân viên tóm tắt.

Thích ứng với giáo hoàng tại chỗ

“Cấp trên của tôi được Rôma xin cử một người đến Rôma. Trong cuộc phỏng vấn đầu tiên, tôi còn không biết công việc này là những việc gì, một linh mục làm việc tại Giáo triều nhớ lại. Tôi chỉ trình quá trình của tôi. Cuối cùng, họ nói với tôi họ sẽ gọi lại cho tôi. Và họ đã gọi lại cho tôi.”

Sau 25 năm làm việc ở giáo xứ, linh mục gốc Âu này bắt đầu làm việc tại Vatican sau khi được cấp trên của một bộ yêu cầu. Mười năm sau, linh mục thay đổi chức vụ nhưng cha xem quá trình làm việc tại Rôma là một “kinh nghiệm đẹp, được làm việc cho giáo hoàng”. Một giáo hoàng thì mình phải thích nghi. Linh mục nói: “Ngay cả khi công việc không thay đổi, mình phải luôn tìm hiểu người mình phục vụ.” Cố gắng tìm hiểu xem ngài nghĩ gì và nhất là ngài muốn gì. Dĩ nhiên điều này không phải lúc nào cũng hiển nhiên.

Một sứ mệnh vừa “khắc khổ vừa bổ ích”

Nhưng ý nghĩa nào cho một linh mục khi làm việc ở đây trong khi ở hầu hết các giáo xứ các nước phương Tây đều thiếu linh mục trầm trọng? Linh mục nhận xét: “Trong Giáo hội ngày nay, chúng ta thường xem cách duy nhất để trở thành linh mục là phải làm cha xứ.” Nhưng cũng có những cách khác để làm linh mục. Trong quá khứ, có các linh mục làm công việc giữ tài liệu lưu trữ, nhà giáo, trưởng ca đoàn. Không phải là ít ý nghĩa hơn.”

Thực tế công việc ở Vatican, đối với đại đa số giáo sĩ làm việc có lương ở đây là công việc văn phòng. Một nữ nhân viên tóm tắt: “Chúng tôi nhìn thế giới qua các hồ sơ.” Một linh mục nói: “Chúng tôi là công chức, có giờ hành chính… Nhưng với tôi, đây không phải là công việc như các công việc khác, một công việc vừa khắc khổ vừa bổ ích”.

“Tôi rất vinh dự được ở đây”

Khi hỏi các nhân viên này, họ không che giấu các khó khăn của họ. Một linh mục Phi châu thẳng thắn nói: “Đôi khi tôi có cảm tưởng tôi là người kháng cự bên trong. Tôi muốn nói phương Tây không phải là châu Phi và châu Phi không phải là phương Tây. Thường thường người ta gán cho lục địa của tôi các nhãn mác hoàn toàn không tương ứng.”

Linh mục không giấu đau khổ trước “làn gió phù phiếm” thỉnh thoảng thổi vào Giáo triều. “Một vài đồng nghiệp thúc tôi thăng chức, tôi không thích. Tôi rất vinh dự được ở đây, ở đất nước tôi, họ nhìn tôi như người có quyền. Khi tôi bắt đầu cách đây nhiều năm, tôi làm công việc của người thư ký, trong khi vài tháng trước, tôi có trách nhiệm quan trọng trong giáo phận của tôi.”

Cha tiếp tục: “Ước mong của tôi là phục vụ Giáo hội và Chúa Kitô. Và chúng ta dễ dàng gạt Chúa Kitô qua một bên để thích cái máy hơn. Chúng ta nên làm ngược lại: dựa vào Chúa Kitô để chấn chỉnh lại những gì sai trái trong Giáo triều!”

“Trong lòng tôi, tôi không nghĩ tôi khác gì hơn người rước Thánh Thể ở vùng thôn quê xa xuôi”

Một nữ nhân viên đến từ một nước phương Tây thẳng thắn thừa nhận: “Chắc chắn chúng tôi đã chạm vào sự nghèo nàn của con người trong Giáo hội, có những tranh giành quyền lực.” Những người khác ở đây nói về “quy trình chậm”, về

“việc sắp xếp hồ sơ”, về “những đấu tranh cá nhân” như ngăn

không chuyển thư phải chuyển hoặc chận một yêu cầu xin hẹn.

Một phụ nữ thánh hiến làm việc ở đây chưa được mười năm nói: “Tôi, tôi ở đây không phải vì quyền lực. Những người cho mình có quyền, rốt cùng họ sẽ làm gì với quyền? Theo nghĩa này, việc Giáo triều hoạt động bất chấp mọi thứ là bằng chứng xác thực về sự tồn tại của Chúa!”

Ngược với những người khác, bà đã nhảy dựng lên khi người ta nói bà làm ở đây là làm “ở trọng tâm Giáo hội.” Bà nói: “Trong lòng tôi, tôi không nghĩ tôi khác gì hơn người rước Thánh Thể ở vùng thôn quê xa xuôi. Chúa Kitô cũng ở với họ!”

“Lời cầu nguyện giữa các đồng nghiệp”

Bà nhấn mạnh: “Điều đòi hỏi chúng tôi là chúng tôi phải cống hiến những gì tốt nhất của mình”. “Những lời cầu nguyện giữa đồng nghiệp với nhau” góp phần làm cho Giáo triều trở thành nơi làm việc đặc biệt, nơi mỗi buổi trưa mọi người cùng đọc kinh Angelus.

Một linh mục làm chứng: “Đời sống cầu nguyện là quan trọng. Để không quên chúng ta là ai và tại sao chúng ta làm việc ở đây.” Trong một số nơi, hàng tháng có một thánh lễ do “một đồng nghiệp” cử hành. Nơi khác thì lên lịch để mỗi ba tháng có một ngày tĩnh tâm, giúp tăng cường mối liên kết giữa các thành viên trong nhóm.

Một giám mục Ý làm việc ở Vatican từ mười năm nay, trong tuần ngài làm việc và cuối tuần ngài sinh hoạt mục vụ trong giáo xứ cho biết: “Đây là một kinh nghiệm rất đẹp, được làm việc ở Vatican. Tôi nghĩ bên trong Giáo hội cao cả hơn nhiều những gì tôi hình dung. Ở đây, chúng tôi vượt ra khỏi thế giới nhỏ bé và những khó khăn nhỏ của chúng tôi. Tôi cảm thấy nhịp đập của trái tim Giáo hội hoàn vũ.”

 Những nhân viên của Vatican là ai?

Tổng cộng có 4.800 nhân viên làm việc tại Vatican, từ Bộ Ngoại giao đến Bảo tàng Vatican, các cửa hàng khác nhau, siêu thị hoặc Bưu điện Vatican.

Trong số này có khoảng 3.000 người làm việc trong Giáo triều, nghĩa là trong các tổ chức và giáo hạt phục vụ Tòa thánh. Các con số khác nhau rất nhiều, từ khoảng hai mươi cho một cơ quan chuyên trách, như các bộ phụ trách các vụ phong thánh hoặc giám mục cho đến 350 nhân viên của Vatican News. Nhân viên các viện bảo tàng có đến 700 người.

Lương của các hồng y là lương trọn đời khoảng 4,500 âu kim mỗi tháng. Lương của nhân viên có mười mức lương (từ 1.200 đến 3.500 âu kim mỗi tháng, miễn thuế) và thăng từ bậc này sang bậc khác sau mỗi bảy năm.

Trong hiến chế mới, thời hạn sứ vụ của các linh mục, tu sĩ nam và nữ phục vụ trong Giáo triều được ấn định là năm năm có thể gia hạn.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch