Timothy Schmalz nghệ sĩ đã bao phủ Rôma bằng “lời cầu nguyện qua hình ảnh” 

90

Timothy Schmalz nghệ sĩ đã bao phủ Rôma bằng “lời cầu nguyện qua hình ảnh”

Bức tượng đồng Chúa Giêsu vô gia cư của nhà điêu khắc Timothy Schmalz ở Rôma, Ý. SkandaRamana / Shutterstock

aleteia.org, Isabella H. de Carvalho, 2022-02-21

Nhà điêu khắc người Canada Timothy Schmalz đã khắc các bức tượng tôn giáo từ hơn 30 năm nay. Lấy cảm hứng từ các nhân vật và chủ đề kitô giáo và các thông điệp xã hội đương đại, ông mô tả các tác phẩm điêu khắc của mình là “lời cầu nguyện bằng hình ảnh” buộc người xem phải dừng lại trên đường để suy ngẫm. Chín tác phẩm điêu khắc của ông hiện đang được đặt tại Rôma và Vatican, hai tác phẩm khác dự kiến sẽ sớm đặt ở Rôma, Thành phố Vĩnh cửu.

Aleteia: Điều gì đã làm cho ông khắc các tác phẩm có chủ đề kitô giáo?

Điêu khắc gia Timothy Schmalz: Tôi đã khắc các bức điêu khắc kitô giáo từ hơn 30 năm nay. Tôi rời trường nghệ thuật khi tôi 20 tuổi, vì tôi nhận ra tôi không muốn làm nghệ thuật vì nghệ thuật, tôi muốn làm nghệ thuật cho Chúa. Tôi muốn nghệ thuật của mình trở thành công cụ để đưa mọi người đến gần với Chúa và với đời sống thiêng liêng. Đó là điều tôi hằng cố gắng làm qua tác phẩm của tôi, đặc biệt là trong các công trình lắp đặt ở Rôma.

Xin ông cho chúng tôi biết tác phẩm điêu khắc đầu tiên của ông đến Vatican năm 2016 như thế nào…

Đó là Chúa Giêsu Vô gia cư. Bức khắc này được đặt bên trong Vatican, ở quảng trường phía trước tòa nhà của Ban Từ thiện Giáo hoàng. Năm 2013, lần đầu tiên tôi trình bản gốc để giáo hoàng làm phép. Ngài nói, đó là bức tranh mô tả Chúa Giêsu tuyệt đẹp. Từ đó các phiên bản phụ của tác phẩm này được đặt ở các thành phố lớn trên thế giới: từ Singapore đến Capharnaüm, đến New York. Năm năm 2018, có một bức ở quận Trastevere, Rôma trước trụ sở chính của Cộng đồng Sant’Egidio.

Hình ảnh Piotr Molecki / East News

Làm thế nào ông có ý tưởng để sáng tác bức Chúa Giêsu Vô gia cư nổi tiếng này?

Khi đó tôi ở Toronto, tôi nhìn người đàn ông vô gia cư ngồi trùm dưới tấm chăn. Một hình ảnh ám ảnh và tôi nghĩ: “Đây là Chúa Giêsu, tôi vừa nhìn thấy Chúa Giêsu giữa thành phố Toronto”. Tôi về xưởng và tôi không cách nào gạt ra khỏi đầu hình ảnh này. Qua tác phẩm điêu khắc, tôi muốn nói lên kinh nghiệm của tôi. Khi người xem thấy mảnh vải che hình hài mong manh, họ có thể thấy có một cái gì đó thiêng liêng ở đây.

Còn tác phẩm điêu khắc Những thiên thần vô thức khắc chiếc thuyền của người di cư được đặt ở Quảng trường Thánh Phêrô thì sao?

Khi Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện mở phân bộ Người di cư và Người tị nạn, tôi được mời đóng góp một tác phẩm cho chủ đề này. Trong hai năm, tôi suy nghĩ để làm bức khắc theo đoạn thư Thánh Phaolô gởi tín hữu Do Thái: “Anh em đừng quên tỏ lòng hiếu khách, vì nhờ vậy, có những người đã được tiếp đón các thiên thần mà không biết.” Tôi rất vui khi sáng tác được tác phẩm có thể truyền bá thông điệp này trên toàn cầu, được đặt ở một vị trí trọng tâm như ở Quảng trường Thánh Phêrô năm 2019.

Hình ảnh Truyền thông Vatican

Hàng cột Bernini của quảng trường được xem là tượng trưng cho hai cánh tay chào đón mọi người. Tác phẩm điêu khắc của tôi, mô tả mọi người từ khắp nơi trên thế giới, dường như đang đi thuyền về Đền thờ Thánh Phêrô, càng củng cố thêm ý tưởng, Giáo hội đang chào đón và yêu thương tất cả mọi người. Tôi khắc 140 nhân vật trên bức khắc vì có 140 bức tượng bằng đá cẩm thạch trên hàng cột. Nó cho tôi nhiều cơ hội để khắc họa những khuôn mặt và cảm xúc có thể tạo được tiếng vang nơi khách hành hương đến Quảng trường Thánh Phêrô. Ý tưởng là để hiển thị những người tị nạn từ tất cả các giai đoạn lịch sử, với một thiên thần ở trung tâm. Chúng ta không thấy gì ngoài đôi cánh thiên thần, một biểu tượng nói lên đôi cánh là đôi cánh của tất cả người di cư.

Bài đọc thêm: Đức Phanxicô khánh thành tượng đài người di dân

Ông đã lấy cảm hứng từ những mô hình nào?

Trong bức khắc này, tôi muốn đưa ra hình ảnh thực sự của người di cư và tị nạn. Trên thực tế, tôi đã xin những người tị nạn gốc Phi ở Canada làm mẫu để tôi có thể khắc khuôn mặt và cơ thể của họ. Tôi cũng biết thân sinh của hồng y Czerny (Phó Tổng Thư ký phân bộ Di dân và Tị nạn của Tòa Thánh của Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện) là người tị nạn từ Cộng hòa Séc ở Canada. Tôi xin ngài có thể gởi cho tôi hình ảnh của thân sinh ngài để tôi có thể khắc cha mẹ ngài vào sau thuyền, như một công nhận mang tính biểu tượng về câu chuyện di cư của chính hồng y Czerny.

Ngoài ra còn có những người tị nạn Đức chạy trốn khỏi Cải cách Tin lành, những người tin lành chạy trốn khỏi các vùng công giáo, người do thái chạy trốn Đức Quốc xã, người hồi giáo Syria chạy trốn các cuộc xung đột hiện nay, v.v. Nó không chỉ là tấm thảm di cư, nhưng còn là hình ảnh của nhân loại. Điêu khắc là cửa sổ của chính mình. Tôi đã đặt các nhân vật ở một vị trí chiến lược để ở bất cứ góc độ nào người xem cũng có thể nhìn thấy chính mình trong tác phẩm nghệ thuật. Tất cả chúng ta, vào lúc này hay lúc khác trong lịch sử, đã di cư từ nơi này sang nơi khác.

Gần đây, tác phẩm điêu khắc “Giải phóng những người bị áp bức” của ông đã được đưa đến Quảng trường Thánh Phêrô trong giờ Kinh Truyền Tin ngày chúa nhật 6 tháng 2. Câu chuyện của tác phẩm điêu khắc này là gì?

Sau thành công của tác phẩm điêu khắc Những thiên thần vô thức, hồng y Czerny hỏi tôi, liệu tôi có thể thực hiện một tác phẩm điêu khắc về chủ đề nạn buôn người không. Tôi bắt đầu nghiên cứu về sự rùng rợn của câu chuyện này. Tôi nghĩ đến sự có mặt khắp nơi của tệ nạn này trên thế giới và tôi có ý tưởng đưa những nô lệ hiện đại, nạn nhân của nạn buôn người từ thế giới ngầm này ra ánh sáng. Chủ đề của tác phẩm điêu khắc là hy vọng, nhưng nó cũng có mục tiêu thông báo. Tác phẩm có hàng trăm khuôn mặt nạn nhân của nạn buôn người, những người thường không nhìn thấy được. Tác phẩm này mang lại sự hữu hình kết tinh của cảm xúc và cuộc chiến của họ. Đây cũng là bức tưởng niệm Thánh Bakhita, người từng là nô lệ cách đây một thế kỷ, là người ngày nay chiến đấu về mặt thiêng liêng để chống lại nạn nô lệ.

Ảnh của Tiziana FABI / AFP

Tác phẩm điêu khắc này cuối cùng sẽ được đặt ở đâu?

Mô hình thu nhỏ của tác phẩm này đã được Đức Phanxicô làm phép và sẽ được đặt ở Rôma. Các phiên bản lớn hơn sẽ được đặt ở các nơi khác trên thế giới kể cả ở Washington DC, nước Mỹ và Montréal, Canada. Ở Ý, một địa điểm lắp đặt sẽ sớm được công bố. Ý tưởng là khắc mười tác phẩm sẽ được đặt ở mười nơi trên thế giới để nâng cao nhận thức về chế độ nô lệ. Đây là một tác phẩm điêu khắc rất ngoạn mục sẽ thành một yếu tố lâu dài kết cấu đô thị và làm người xem ngừng lại để ý thức về vấn đề này.

Ông nghĩ tác phẩm điêu khắc giúp ông truyền tải các giá trị kitô giáo như thế nào?

Điêu khắc là một trong những hình thức giao tiếp tuyệt vời nhất vì nó chiếm lĩnh không gian ba chiều hiện thực. Nó mạnh hơn hội họa và các hình thức nghệ thuật thị giác khác, đơn giản vì nó nổi bật. Tác phẩm điêu khắc còn có đặc điểm hoàn hảo là có thể đặt ngoài trời. Thường thường người dân cảm thấy e ngại khi bước vào nhà thờ hoặc không muốn vào vì họ có những ý tưởng tiêu cực về Giáo hội. Điêu khắc giúp chúng ta đưa Giáo hội đến với người dân.

Marta An Nguyễn dịch

Bài đọc thêm: Bức khắc của lòng thương xót