Tại Nhật, Đức Phanxicô có thể sẽ không đồng ý với chính phủ về chương trình hạt nhân và hòa bình

134

Tại Nhật, Đức Phanxicô có thể sẽ không đồng ý với chính phủ về chương trình hạt nhân và hòa bình

ncronline.org, Joshua J. McElwee, 2019-11-12

Trong buổi tiếp kiến chung hàng tuần ngày 19-6-2019, Đức Phanxicô chào các thành viên hòa bình của hai Thành phố Hiroshima và Nagasaki, ngài xem bức hình ngày hôm sau vụ dội bom nguyên tử năm 1945. Hình CNS / Vatican Media.

Trong chuyến đi Nhật ngày 23 tháng 11, phần lớn sự chú ý sẽ tập trung vào tầm quan trọng của cuộc viếng thăm thành phố Hiroshima và Nagasaki, hai thành phố duy nhất bị thảm họa nguyên tử, và vào lời kêu gọi mạnh mẽ của Đức Phanxicô trong việc giải trừ vũ khí nguyên tử.

Nhưng các nhân vật công giáo và các chuyên gia chính trị địa phương tin rằng, Đức Phanxicô có thể đề cập đến các vấn đề khác, vì thế sẽ làm cho chuyến đi của ngài nhạy cảm về mặt chính trị, thậm chí có thể đặt ngài vào thế bất hòa với chính phủ bảo thủ của Thủ tướng Shinzo Abe.

Hai vấn đề chính: kế hoạch của chân phước nhằm khởi động lại khả năng sản xuất hạt nhân, bất chấp hậu quả lâu dài của thảm họa nhà máy hạt nhân Fukushima Daiichi năm 2011, và các nỗ lực của Thủ tướng Abe nhằm sửa đổi hiến chương hòa bình của Nhật sau chiến tranh.

Giáo sư môn chính trị Koichi Nakano của Đại học Sophia, Tokyo tuyên bố: “Các ưu tiên chính trị giữa giáo hoàng và Thủ tướng Abe không nhất thiết phải đồng bộ với nhau.”

Giáo sư Nakano viết nhiều về các đảng chính trị của Nhật, giáo sư cho biết: “Điều đáng quan tâm là xem cách Đức Giáo hoàng sẽ phản ứng như thế nào, thậm chí có thể đưa ra sáng kiến về các vấn đề mà giáo hội… không đồng ý với chính phủ Nhật và Thủ tướng Abe.”

Ngày 6 tháng 8-2019, Thủ tướng Shinzo Abe mang vòng hoa đến Đài Tưởng niệm Hòa bình ở Hiroshima để tưởng niệm các nạn nhân đã thiệt mạng trong vụ dội bom nguyên tử năm 1945. Hình CNS / Kyodo via Reuters.

Thủ tướng Abe Nhật lên cầm quyền từ năm 2012 và sẽ sớm trở thành thủ tướng lâu đời của Nhật, ông theo đuổi các chính sách mà hầu hết các nhà bình luận xem là thuộc cánh hữu và theo chủ nghĩa quốc gia.

Giáo hội công giáo ở Nhật dù chỉ chiếm không đến 1.5% dân số nhưng lại là nhà lãnh đạo trong việc phản đối chính phủ, đặc biệt về vấn đề liên quan đến năng lượng hạt nhân và sửa đổi hiến chương hòa bình.

Năm 2015, khi Thủ tướng Abe ban hành luật cho phép nước Nhật tham dự vào các cuộc xung đột nước ngoài, bất chấp sự đồng thuận với đa số áp đảo về bản chất vi hiến của các biện pháp này, ủy ban công lý và hòa bình của hội đồng giám mục đã thảo một “tuyên bố phản kháng” gởi lên Thủ tướng.

Một số nhà máy điện hạt nhân đã đưa vào hoạt động trong những năm sau thảm họa Fukushima, năm 2016, hội đồng giám mục đã viết thư ngỏ để “thông báo cho thế giới các nguy hiểm của việc sản xuất năng lượng hạt nhân và đưa ra lời kêu gọi hủy bỏ chương trình này”.

Theo giáo sư Nakano, nhiều người Nhật, kể cả người không theo đạo công giáo cũng mong chờ xem Đức Phanxicô sẽ nói gì với Thủ tướng Abe và các nhà lãnh đạo chính trị khác ở dinh Thủ tướng vào ngày 25 tháng 11. Ông nói: “Người công giáo ở Nhật rất thiểu số, nhưng thẩm quyền đạo đức của giáo hoàng và giáo hội nói chung, ảnh hưởng ngoại giao của Giáo hội rất được tôn trọng.”

“Ngài sẽ đề cập đến vấn đề gây tranh cãi chung quanh những gì được cho là sử dụng năng lượng hạt nhân một cách hòa bình không? Ngài có đưa ra một thông điệp lịch sự nhưng rõ ràng, thúc đẩy nước Nhật duy trì chủ nghĩa hòa bình sau chiến tranh không?”

Hai bề trên Dòng hy vọng Đức Phanxicô sẽ đề cập đến các vấn đề này

Nữ tu Mieko Uno, giám tỉnh Dòng Thánh Tâm đặc biệt mong Đức Phanxicô sẽ nói với Thủ tướng Abe “bỏ sự lệ thuộc vào việc sản xuất năng lượng hạt nhân.”

Linh mục Yoshio Kajiyama, bề trên giám tỉnh Dòng Tên từ năm 2010 đến năm 2017 cho rằng thông điệp của các giám mục Nhật về việc sản xuất năng lượng hạt nhân là “xuất sắc”: “Tôi hy vọng Đức Phanxicô sẽ nêu lên việc phải bỏ các nhà máy điện hạt nhân. Rất nhiều người Nhật chấp nhận thông điệp của các giám mục. Tôi hy vọng Đức Giáo hoàng sẽ đề cập đến vấn đề này.”

Thảm họa Fukushima Daiichi gây ra do trận động đất và sóng thần được xem là thảm họa hạt nhân nặng nhất sau vụ Tchernobyl năm 1986. Nguy cơ phóng xạ đã làm cho 154 000 người phải sơ tán, người dân lo ngại nước ngầm và cây cối bị nhiễm phóng xạ.

Hiến pháp sau chiến tranh ban hành năm 1947 tuyên bố, dân tộc Nhật Bản “mãi mãi từ bỏ xem chiến tranh là quyền tối thượng của quốc gia, và đe dọa hoặc sử dụng vũ lực như một phương tiện để giải quyết các tranh chấp quốc tế”.

Từ nhiều năm nay, Thủ tướng Nhật Abe đã chân thành mong muốn Đức Phanxicô đến thăm nước Nhật. Lần đầu tiên ông mời ngài là trong lần ông đến Vatican tháng 6 năm 2014. Đức Phanxicô sẽ tham dự nhiều sự kiện trong chuyến đi 3 ngày của mình. Sau khi đến Tokyo ngày 23 tháng 11, ngày 24 tháng 11 ngài sẽ bay 1,600 cây số để đến Nagasaki và Hiroshima trong chuyến đi một ngày, trước khi về lại Tokyo đêm hôm đó.

Ngài sẽ gặp Thủ tướng Abe và tân Hoàng đế Naruhito ngày 25 tháng 11.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Xin đọc thêm: Chi tiết chương trình chuyến đi Thái Lan và Nhật Bản của Đức Phanxicô

Hồng y Manyo Maeda: Vai trò của Giáo hội trong nước Nhật ngày càng thế tục hóa