Bài diễn văn nhậm chức của Donald Trump mang tính ngôn sứ xứng đáng của Savonarole

416

 letemps.ch, Jean-Blaise Fellay, thần học gia Dòng Tên, 2017-01-22

Bài diễn văn nhậm chức của Donald Trump mang tính ngôn sứ xứng đáng của Savonarole, người rao giảng nảy lửa.

Giống như Donald Trump, nhà cải cách Jérôme Savonarole ở Florence vào thế kỷ thứ 15 đã tố cáo sự giàu có, sự chiếm đoạt quyền lực, tố cáo loại văn hóa đầu sỏ bao quanh giòng họ gia đình Médicis và đòi để cho dân được tham dự vào chính quyền của chính thể Cộng Hòa.

Chiều kích tôn giáo của lễ nhậm chức Tổng thống thứ 45 của Mỹ thật nổi bật. Thề trên Thánh Kinh, đọc diễn văn ngay lập tức sau khi ba đại diện tôn giáo ngỏ lời: một giáo sĩ Do Thái, một mục sư Tin lành, một mục sư giáo phái Calvin. Nhắc đến Chúa trong bài diễn văn và cuối bài diễn văn xin Chúa ban phép lành cho nước Mỹ, God bless America.

Tông giọng ngôn sứ

Điều khó hiểu cho cảm giác của người thế tục vùng nói tiếng Pháp, cổ điển trong truyền thống của nước Cộng hòa Mỹ và có từ trước Cách mạng Pháp. Nhưng ngoài truyền thống dân chủ Bắc-Mỹ với lòng tin vào Chúa, bài diễn văn của Donald Trump mang một tông giọng đặc biệt, tông giọng của ngôn sứ. Cũng cùng một tông giọng của các tiên tri Israel khi họ tố cáo nạn tham nhũng nơi tầng lớp ưu tú, khi họ đòi hỏi phải thay đổi tinh thần đạo đức ngay lập tức, khi họ kêu gọi phải bảo vệ người nghèo của đất nước. Đó là tông giọng của nhà cải cách Savonarole ở Florence khi ông tố cáo sự giàu có, sự chiếm đoạt quyền lực, tố cáo loại văn hóa đầu sỏ bao quanh giòng họ gia đình Médicis và đòi để cho dân được tham dự vào chính quyền của chính thể Cộng Hòa.

Một truyền thống đã có từ rất nhiều thế kỷ

Như thế đây là truyền thống có từ nhiều thế kỷ. Nhưng vì sao Trump và những người trong Đảng Cộng hòa lại mãnh liệt chống đối đường lối bảo vệ sức khỏe Obamacare? Chắc chắn vì lý do chi phí và tổ chức, nhưng sâu xa hơn vẫn còn một lý do tôn giáo cách riêng, đó là sự cứu rỗi cá nhân.

Một dây liên hệ rất mạnh giữa việc làm và cứu rỗi

Chính xác là chống đối ý tưởng thu nhập toàn thể, thần học giáo phái luther có một liên hệ rất mạnh giữa việc làm và cứu rỗi. Theo Martin Luther, nghề nghiệp và ơn gọi là ở cùng một chữ: Nghề nghiệp (Beruf). Một người ủng hộ Donald Trump trong thời tranh cử đã dọc ngang khắp nước Mỹ trong chiếc xe Trump (Trumpmobile) nói rất mạnh: điều sẽ cứu chúng ta là “chăm chỉ làm việc”. Một cách chung chung, đối với những người chia sẻ cùng tinh thần tâm linh này, tất cả những gì kiếm được không do “chăm chỉ làm việc” là ăn cắp, là tham nhũng, là chống với luật đã thành phổ quát là đổ mồ hôi sôi nước mắt mới có ăn, là làm một cách bất hợp pháp để thoát khỏi sự lên án của Adong, trực tiếp không vâng lời điều răn của Chúa.

Một người, chân chính, phải kiếm sống

Một người, chân chính, phải làm việc để kiếm sống, trọn đời mình, ngay cả để trả chi phí sức khỏe. Để làm được điều này, tuyệt đối phải giữ việc làm lại trong nước, phải chận các kỹ nghệ gia xuất cảng nhà máy của họ, chận đứng di dân nước ngoài đến lấy công ăn việc làm của người trong nước, gây chiến với tầng lớp ưu tú nhàn rỗi và tham nhũng, với những người buôn ma túy, với các tội phạm đủ loại để cho các người lao động nghèo, xứng đáng, họ được leo lên bậc thang xã hội bằng chính cố gắng riêng của mình. Và đó là cách mạng tinh thần của Donald Trump. Và đó cũng là sự đáp trả của dân chúng trước các lời kêu gọi của ông.

Một ngôn sứ đích thực, thì trong chính đời sống của mình cũng phù với công chính mà ông đòi hỏi cho người khác

Trong lúc phát lại bài diễn văn nhậm chức của tân tổng thống, các bình luận gia đài truyền hình Thụy Sĩ vùng nói tiếng Pháp, đã không có chú ý nào cho lời của các nhà hùng biện tôn giáo, ngay sau bài diễn văn của Donald Trump. Thật đáng tiếc, tôi những muốn nghe các thần học gia, mà tôi có thể hình dung, họ hoàn toàn không đồng ý với lời tuyên bố của tân tổng thống Mỹ. Bởi vì, một ngôn sứ đích thực không những đòi hỏi công chính cho người khác, mà chính đời sống của mình, họ cũng phải phù hợp với công chính mà họ đòi hỏi cho người khác.

Hình: Donald Trump thề trên quyển Thánh Kinh của Tổng thống Abraham Lincoln và của mẹ ông trong ngày nhậm chức, 21 tháng 1-2017.

 

Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch