Đức Giáo hoàng đến Bosnia để kêu gọi “sống chung hòa bình”

191

lefigaro.fr, Jean-Marie Guénois, 06-05-2015

sarajevo 1Đặt chân đến Sarajevo sáng thứ bảy 6 tháng 6, Đức Phanxicô sẽ chạm đến các vết thương chiến tranh còn mưng mủ (100.000 người chết từ năm 1992 đến năm 1995) mà Đức Gioan-Phaolô II đã đến săn sóc năm 1997 trong chuyến đi lịch sử của ngài. Vết thương bây giờ mờ hơn, đã bị xơ cứng giữa ba cộng đồng, Serbe Chính thống, Croate Công giáo, Bosnia Hồi giáo của một nước có 4 triệu dân. Đáng kể nhất là người Croate mà đa số là công giáo. Họ chiếm 15 % dân số, nhưng từ khi có chiến tranh, quá nửa đã bỏ xứ ra đi, họ cho rằng Hiệp ước hòa bình Dayton,một hiệp ước ký ở Mỹ ngày 21 tháng 11-1995 đã làm cho họ bị tổn thương. Hồng y Vinko Puljic, địa phận Sarajevo trả lời cho nhật báo Ý Avvenire rằng các hiệp ước có thể làm “ngưng chiến tranh” nhưng đã dựa trên một nền “hòa bình không công chính” vì đã “hợp pháp hóa việc thanh trừng chủng tộc”. Ngài đoan chắc, “các hiệp ước này không thuận lợi cho người Croate công giáo” vì cuối cùng họ đã phải bỏ xứ ra đi, họ không được hưởng sự “bình đẳng về quyền lợi”. Để minh họa cho sự bất ổn này, hồng y ghi nhận đã có sự đối thoại với người Hồi giáo (chiếm 40 % dân số) và hiện nay tình trạng đã được cởi mở – một nghệ nhân Hồi giáo đã khắc chiếc ghế để Đức Giáo hoàng dùng trong Thánh lễ, nhưng hồng y lấy làm tiếc cho thái độ của người Chính thống (chiếm 31 % dân số)… Giáo hội Chính thống “không bao giờ bỏ qua dịp nào mà không chỉ trích Giáo hội Công giáo”, ngài nói, nhưng họ “không đủ can đảm để tự chỉ trích, chẳng hạn như sự kiện khủng khiếp ở Srebrenica”.

Kỷ niệm Srebrenica vẫn còn nóng bỏng với người Hồi giáo. Cách đây 20 năm, ngày 11 tháng 7-1995 đã có cuộc tàn sát khủng khiếp của quân đội Serbi dưới quyển điều khiển của Đại tướng Ratko Mladic ở Srebrenica. Xác của 8000 người mà đa số là nam thanh niên trẻ bị vứt vào hố chôn công cộng. Tất cả những đau khổ chôn vùi này đã làm cho Đức Giáo hoàng chọn chủ đề chuyến thăm thứ ba ở Âu Châu của ngài (sau Strasbourg và Albania năm 2014) là: “Hòa bình ở với anh chị em.” Ngài sẽ đưa ra lời kêu gọi “đối thoại” để chống lại với tâm trạng cay chua và ngờ vực.

11412292_1666282870268932_1553385980934583224_nTrong một video gởi đi để chuẩn bị cho chuyến đi, Đức Phanxicô đã cho biết ngài đi để “củng cố đức tin” cho người công giáo và khuyến khích sự đối thoại giữa các tôn giáo nhưng trên hết là ngài khuyến khích sự “sống chung hòa bình trong nước”. Theo nhân vật số hai của Vatican, hồng y Parolin, thì Giáo hoàng cũng nhấn mạnh đến sự “bình đẳng” thật sự giữa tất cả mọi công dân cho dù “căn cước” của họ như thế nào và “số lượng dân số” của họ như thế nào. Một “điều kiện” để có hòa bình  nhưng cũng là để “hội nhập” nước này vào Cộng đồng Chung Âu Châu. Nước Bosnia-Herzégovina là nước có Đức Mẹ Mễ Du, từ năm 1981 đã thu hút nhiều giáo dân đến hành hương, một sự kiện chưa được Giáo hội công nhận nhưng được Giáo hội dung thứ xem như do lòng sùng kính cá nhân. Roma luôn chờ kết luận của cuộc điều tra của Hội đồng Giáo lý và Đức tin nên Giáo hoàng sẽ không đề cập đến vấn đề này.

Để chuyến đi được an toàn, các lực lượng cảnh sát đặc biệt được huy động ở Sarajevo, thành phố của người Hồi giáo cực đoan, nhưng Vatican cho biết họ không lo ngại cho an ninh của Giáo hoàng.

Sau Thánh lễ sáng thứ bảy ở Sân vận động Kosevo trước khoảng 60 000 người, sau cuộc gặp gỡ với hàng tu sĩ mà trong số này nhiều người chứng kiến những chuyện khủng khiếp của chiến tranh, Đức Giáo hoàng sẽ gặp các tôn giáo bạn. Đây sẽ là giai đoạn chủ chốt của chuyến đi. Cuối chuyến đi ngài sẽ gặp 800 người trẻ Công giáo và Chính thống giáo, họ sẽ trình bày cho Đức Giáo hoàng các khó khăn của họ ở một xứ mà nạn thất nghiệp lên đến 40 %.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch